2-8-2026

Μια ενδιαφέρουσα ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΕΑΑΝ Μανώλη Αναγνωστάκη παρατίθεται ακολούθως:

Η ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΑΑΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΚΛΑΥΘΜΩΝΟΣ

«Ζήτημα θεσμικής συνέχειας, ιστορικής μνήμης και σεβασμού προς την προσφορά των αποστράτων»

Αγαπητοί συνάδελφοι

Με την παρούσα ανάρτηση επιθυμώ να εκφράσω την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό μου για την απόφαση απομάκρυνσης υπηρεσιών του Πολεμικού Ναυτικού και, ειδικότερα, της Ενώσεως Αποστράτων Αξιωματικών Ναυτικού (ΕΑΑΝ), των γραφείων της και του ιστορικού Εντευκτηρίου της, από το εμβληματικό διατηρητέο νεοκλασικό κτίριο της Πλατείας Κλαυθμώνος (επί των οδών Παπαρρηγοπούλου και Παλαιών Πατρών Γερμανού), στο κέντρο της Αθήνας.

Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά απλώς μία μεταστέγαση υπηρεσιών. Αφορά έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορική πορεία του Πολεμικού Ναυτικού και με τη συλλογική μνήμη χιλιάδων εν ενεργεία και εν αποστρατεία στελεχών του.

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ

Το συγκεκριμένο κτίριο, από την αποπεράτωσή του το 1846, λίγο μετά την ίδρυση του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας του Πολεμικού Ναυτικού.

– 1846–1949: Υπήρξε η έδρα του Υπουργείου Ναυτικών, το οποίο στεγάστηκε αρχικά στην πολυτελή ημιτριώροφη κατοικία του εμπόρου Ιωάννη Σκυλίτση. Το κτίριο περιήλθε στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου το 1884.

– 1950–1973: Μετά τη συγχώνευση του Υπουργείου Ναυτικών στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, συνέχισε να λειτουργεί ως έδρα του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (ΓΕΝ) έως τη μετεγκατάστασή του στο Στρατόπεδο Παπάγου.

– Από το 1975 έως σήμερα: Το κτίριο φιλοξενεί τη Διοίκηση Διοικητικής Μέριμνας Ναυτικού (ΔΔΜΝ), ενώ από το 1994 στεγάζει και τα γραφεία της ΕΑΑΝ, καθώς και το ιστορικό Εντευκτήριό της, το οποίο διαμορφώθηκε κατά τα πρότυπα της λέσχης αξιωματικών πολεμικού πλοίου.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΕΤΑΣΤΕΓΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΑΑΝ

Το 1993, επί προεδρίας του αειμνήστου Αντιναυάρχου Αριστείδη Γιαννόπουλου ΠΝ, του οποίου η προτομή κοσμεί μέχρι σήμερα την είσοδο του Εντευκτηρίου, και κατόπιν σχετικής εισηγήσεώς του προς το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΑΑΝ, με τη σύμφωνη γνώμη του Αρχηγού ΓΕΝ Αντιναυάρχου Ι. Στάγκα ΠΝ, του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Ναυάρχου Χρ. Λυμπέρη ΠΝ και του τότε Υπουργού Εθνικής Άμυνας Γεράσιμου Αρσένη, αποφασίσθηκε η μεταστέγαση της Ένωσης από διαμέρισμα πολυκατοικίας στο Κολωνάκι στο ιστορικό κτίριο της Πλατείας Κλαυθμώνος.

Η ανακατασκευή του ισογείου και των γραφείων, συμπεριλαμβανομένης της εκ βάθρων ανακατασκευής και υποστύλωσης του χώρου, ο οποίος αποτελούσε τον προθάλαμο των καταφυγίων του κτιρίου, χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά από τον προϋπολογισμό της ΕΑΑΝ, με συνολική δαπάνη περίπου 60 εκατομμυρίων δραχμών.

Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την ομοφώνως εγκριθείσα υπ’ αριθ. 2/45/29.04.1993 εισήγηση του αείμνηστου Προέδρου:

«…..Θα επιθυμούσαμε να θέσουμε υπόψη του Συμβουλίου, ότι ο αντικειμενικός σκοπός της αιτούμενης μεταστέγασης της ΕΑΑΝ στο κτίριο ΔΔΜΝ είναι η αναβάθμιση του εντευκτηρίου των αποστράτων, σε συνδιασμό με την άρση της υφιστάμενης σήμερα απομόνωσης της ΕΑΑΝ από το εν ενεργεία Ναυτικό.

– Η παρούσα κατάστασις των Γραφείων και εντευκτηρίου ΕΑΑΝ σε διαμέρισμα πολυκατοικίας του Κολωνακίου, επενεργεί ψυχολογικά σε απομόνωση , των Αποστράτων, ενώ συγχρόνως υποβαθμίζει τον ρόλον των και την συμβολήν των στις παραδόσεις του ΠΝ.

– Πιστεύουμε ότι οι χώροι του εντευκτηρίου θα πρέπει να συστεγάζονται με τα γραφεία της ΕΑΑΝ, για την καλλίτερη εξυπηρέτηση των αποστράτων. Το κτίριο του παλαιού ΓΕΝ νομίζουμε ότι υπό τις προϋποθέσεις διαθέσεως επαρκούς χώρου, είναι το ιδανικότερον διότι αφενός μεν σαν το πλέον παραδοσιακό κτίριο του Ναυτικού θα περικλείει την ιστορία του που είναι οι Απόστρατοι, αφετέρου δε, θα προσφέρει συμβολικά και την απαιτούμενη επαφή του εν ενεργεία Ναυτικού με τους Απόστρατους.

– Εάν οι ανωτέρω απόψεις γίνονται αποδεκτές δεν αντιλαμβανόμεθα την μη ένθερμο συμβολήν όλων των υπό μεταστέγαση γραφείων στην προσπάθεια αυτή του ΓΕΝ και της ΕΑΑΝ, που υποστηρίζεται και από τον ΥΕΘΑ………………………. α) Συμφωνούμε επί των σχεδίων του ΓΕΝ……………………… γ. Η χρηματοδότηση του έργου σε ότι αφορά στην εγκατάσταση της ΕΑΑΝ με βάση τα υφιστάμενα σχέδια θα αναληφθεί από ΕΑΑΝ και θα καταβάλλεται στον εργολάβο απολογιστικά, με βάση τις εκάστοτε πιστοποιήσεις του ΓΕΝ»

Το όραμα εκείνης της απόφασης ήταν σαφές: η ενίσχυση της διαρκούς σχέσης μεταξύ των εν ενεργεία και των εν αποστρατεία στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού και η δημιουργία ενός χώρου που θα λειτουργούσε ως σημείο αναφοράς για τη ναυτική οικογένεια.

φωτ.Μανώλης Αναγνωστάκης-F/B

Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΕΞΕΛΗΞΗ

Την προηγούμενη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια συζήτησης υπηρεσιακών θεμάτων, ο Πρόεδρος της ΕΑΑΝ δέχθηκε τηλεφώνημα από τον Υπαρχηγό ΓΕΝ, ο οποίος του μετέφερε την προφορική εντολή του Αρχηγού ΓΕΝ για την άμεση απομάκρυνση της ΕΑΑΝ από το κτίριο έως το τέλος Αυγούστου, χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε επίσημη ενημέρωση, διαβούλευση ή μέριμνα για τον χώρο στον οποίο πρόκειται να μετεγκατασταθεί.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί εύλογη ανησυχία και γεννά σοβαρά ερωτήματα.

– Είναι δυνατόν να αποφασίζεται η απομάκρυνση της ΕΑΑΝ και του ιστορικού Εντευκτηρίου της —με μοναδικό, σύμφωνα με όσα πληροφορούμαστε, σκοπό την εμπορική αξιοποίηση ή εκμίσθωση του διατηρητέου κτιρίου— όταν κανένα μέλος της πολιτικής ή στρατιωτικής ηγεσίας δεν έχει επισκεφθεί τις εγκαταστάσεις ούτε έχει διαπιστώσει τον ρόλο που επιτελούν ως σημείο αναφοράς, στήριξης και κοινωνικής συνοχής των αποστράτων αξιωματικών;

– Είναι θεσμικά και ηθικά αποδεκτό να ζητείται η αποχώρηση από έναν χώρο για τη δημιουργία και τη διαμόρφωση του οποίου οι απόστρατοι διέθεσαν σημαντικούς οικονομικούς πόρους της Ένωσής τους, χωρίς να έχει εξασφαλισθεί προηγουμένως κατάλληλη και ισοδύναμη λύση;

– Αγνοείται το γεγονός ότι η ΕΑΑΝ αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), υπαγόμενο στην εποπτεία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας μέσω του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, με συγκεκριμένες διοικητικές υποχρεώσεις, ετήσιο προϋπολογισμό, πολύτιμο αρχειακό υλικό και εξοπλισμό, τα οποία δεν είναι δυνατόν να μεταφερθούν πρόχειρα σε οποιοδήποτε διαθέσιμο κτίριο;

Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ

Το ζήτημα δεν αφορά απλώς τη μεταστέγαση ενός φορέα. Αφορά τη διατήρηση ενός ιστορικού και θεσμικού δεσμού, ο οποίος οικοδομήθηκε επί δεκαετίες μεταξύ του Πολεμικού Ναυτικού και των αποστράτων στελεχών του.

Η ΕΑΑΝ αποτελεί θεσμοθετημένο φορέα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αποστολή τη διατήρηση της ενότητας, της συνοχής και της διαρκούς σύνδεσης των αποστράτων με το εν ενεργεία Πολεμικό Ναυτικό. Η απομάκρυνσή της από έναν χώρο που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ιστορικής διαδρομής του Ναυτικού, χωρίς προηγούμενο διάλογο, τεκμηριωμένο σχεδιασμό και εξασφάλιση ισοδύναμης λύσης, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την τήρηση των αρχών της χρηστής διοίκησης, της συνέχειας της διοικητικής λειτουργίας και του οφειλόμενου σεβασμού προς την ιστορική κληρονομιά του Πολεμικού Ναυτικού.

Η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας αποτελεί ασφαλώς θεμιτό στόχο της Πολιτείας. Ωστόσο, η επιδίωξη αυτή δεν μπορεί να οδηγεί στην αποδυνάμωση ιστορικών θεσμών ούτε στην αποκοπή φορέων που υπηρετούν διαχρονικά το Πολεμικό Ναυτικό από έναν χώρο με τον οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι επί δεκαετίες. Η ιστορική συνέχεια, η θεσμική μνήμη και η ηθική υποχρέωση της Πολιτείας απέναντι στα στελέχη που υπηρέτησαν την πατρίδα δεν μπορούν να αποτιμηθούν αποκλειστικά με οικονομικά κριτήρια.

Για τους λόγους αυτούς, θεωρώ ότι πριν από οποιαδήποτε οριστική απόφαση οφείλει να προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να εξευρεθεί λύση που θα διαφυλάσσει τόσο το δημόσιο συμφέρον όσο και την ιστορική και θεσμική φυσιογνωμία του συγκεκριμένου κτιρίου.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

Το όραμα του αειμνήστου Προέδρου της ΕΑΑΝ, Αντιναυάρχου Αριστείδη Γιαννόπουλου ΠΝ, για τη διατήρηση της έδρας και του Εντευκτηρίου της Ένωσης σε έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με τις παραδόσεις και την ιστορία του Πολεμικού Ναυτικού δεν πρέπει να ανατραπεί αβασάνιστα.

Η διατήρηση της παρουσίας της ΕΑΑΝ στο ιστορικό αυτό κτίριο δεν αποτελεί απλώς ζήτημα στέγασης. Αποτελεί ζήτημα θεσμικής συνέχειας, ιστορικής μνήμης, σεβασμού προς την προσφορά των αποστράτων στελεχών και διαφύλαξης της ναυτικής παράδοσης της χώρας.

Εκφράζω την έντονη ανησυχία, τη βαθιά απογοήτευση και τον προβληματισμό μου για την προωθούμενη αυτή εξέλιξη και ευελπιστώ ότι η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του Πολεμικού Ναυτικού θα επανεξετάσουν το ζήτημα με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, τον θεσμικό σεβασμό, την ιστορική μνήμη και την προστασία της μακρόχρονης παράδοσης του Πολεμικού Ναυτικού.

Βλέπω ένα Αύγουστο αντί για διακοπές απαρχή νέων αγώνων και δεν μπορώ να μην εκφράσω την δυσαρέσκεια μου για την απαξίωση της ΕΑΑΝ τόσο από τον ΥΕΘΑ αλλά και από την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού.

Μανώλης Αναγνωστάκης

Διευθύνων Σύμβουλος ΕΑΑΝ