Ένα προσκυνηματικό οδοιπορικό στο Ηρωικό Βίτσι

▪ Με την Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού

31-8-2023

Η ΕΑΑΣ για μια ακόμη φορά πιστή, στο ετήσιο προσκύνημα στο Μνημείο των Πεσόντων εδώ και δεκαετίες

Μνημείο Πεσόντων στο Βίτσι

Για τις επετειακές εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα στο Γράμμο και το Βίτσι στα τέλη Αυγούστου κάθε χρόνο έχουν γραφτεί και ακουστεί πολλά. Αλλά όσα και να έχουν ειπωθεί για αυτές τις εκδηλώσεις μόνο όταν τις ζήσει κανείς από κοντά μπορεί να έχει αντικειμενική άποψη.

Εμείς δεν θα κάνουμε καμία αναφορά σε συγκεκριμένα γεγονότα της περιόδου 1946-1949. Για την εν λόγω περίοδο της ελληνικής Ιστορίας έχει χυθεί πολύ μελάνι εδώ και δεκαετίες και έχουν γραφτεί πολλά ιστορικά βιβλία εκατέρωθεν.

Φέτος, για πρώτη φορά, μας εδόθει η δυνατότητα να πάμε στο χώρο του Μνημείου στο Βίτσι και να δούμε δια ζώσης τις προσκυνηματικές επετειακές εκδηλώσεις. Ουδείς μας υπέδειξε πως να κάνουμε το ρεπορτάζ στους μνημειακούς χώρους. Ουδείς μας καθοδήγησε στο τι θα γράφαμε σχετικώς στο Diplomatic Point.  Ουδείς μας συμβούλευσε που θα έπρεπε να επικεντρωθούμε στις φωτογραφήσεις. Είμασταν απολύτως ελεύθεροι να κάνουμε το ρεπορτάζ χωρίς καμία δέσμευση. Εξάλλου,  σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα είχαμε πάει καθόλου στις επετειακές αυτές εκδηλώσεις.

Μαζί με την Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (ΕΑΑΣ) αναχωρήσαμε από την Αθήνα το συννεφιασμένο πρωινό του περασμένου Σαββάτου 26 Αυγούστου με λεωφορείο και προορισμό την Καστοριά μέσω του Θεσσαλικού κάμπου. Μια ωραία διαδρομή, με όμορφες εικόνες της ελληνικής ορεινής και πεδινής υπαίθρου, κοντά στην καθημερινότητα της αγροτικής ζωής αλλά και με πολλά ιστορικά μνημεία στο διάβα μας.

Ηγήτορες στο οδοιπορικό μας, ο Πρόεδρος της ΕΑΑΣ Υποστράτηγος ε.α. κ. Ιωάννης Δεβούρος και ο υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων της ΕΑΑΣ Αντιστράτηγος ε.α. κ. Χαράλαμπος Πόκας, Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου  Αξιωματικών Πεζικού – ΠΣΑΠ, επίσης Αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ειδικών Δυνάμεων – ΠΟΕΔ καθώς και λοιπά μέλη της Ενώσεως.

Εμείς, κατά πάγια συνήθειά μας, πιάνουμε τις άνετες θέσεις του εξώστη στο όχημα, εκεί όπου παρατηρεί κανείς τα πάντα σχεδόν «απαρατήρητος».  Αυτή την φορά, στην γαλαρία του πούλμαν ήμασταν μια ζωηρή παρέα. Είχαμε «γείτονες» τον ευφυέστατο Υποστράτηγο ε.α. κ. Χρήστο Μπολώση μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΑΑΣ και τον εμπειρότατο Ταξίαρχο ε.α. κ. Νικόλαο Νίκα μετά της ευγενεστάτης συζύγου του. Ο κ. Νίκας εκτός από μέλος της ΕΑΑΣ, είναι και μέλος της Λέσχης Καταδρομέων-Ιερολοχιτών, την οποία εκπροσώπησε και στις επετειακές εκδηλώσεις όντας και ο ίδιος γιος καταδρομέα που συμμετείχε στις επιχειρήσεις την περίοδο 1946-1949.

Το μεγάλο εύρος γνώσεων που διέθεταν και οι δυο Απόστρατοι Αξιωματικοί ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο για εμάς τους νεότερους και χαρήκαμε πολύ που το μοιράστηκαν μαζί μας. Ακούσαμε ιστορίες από τα παλιά, σε “πραγματικό χρόνο” περιγραφή,  δοσμένες με γλαφυρό τρόπο και με μια μοναδική ζωντάνια που δύσκολα συναντάς ακόμα και σε εν ενεργεία Αξιωματικούς του Στρατού.

Ο Στρατηγός Μπολώσης καθ΄ όλη την οδική μας πορεία ήταν μια ζωντανή στρατιωτικο-ιστορική εγκυκλοπαίδεια που μας «ξενάγησε» σε πολεμικές επιχειρήσεις. Πλήρως “αρματωμένος” με έγχρωμους χάρτες τους οποίους μας διένειμε με την βοήθεια του κ. Νίκα,  μας μίλησε για τις ιστορικές μάχες των Ελλήνων που έλαβαν χώρα από τις αρχαίες Θερμοπύλες έως τα πρόσφατα χρόνια στον Γράμμο και το Βίτσι.

Με τις ιστορικές περιγραφές από τους έμπειρους Απόστρατους και φέρνοντας στο νου τις μεγάλες ηρωϊκές μάχες ούτε που καταλάβαμε για πότε είχαμε διανύσει μια υπέροχη διαδρομή πολλών χιλιομέτρων, μέσα από ένα πανέμορφο καταπράσινο ελληνικό ορεινό τοπίο που έμοιαζε στις Ελβετικές Άλπεις και είχαμε φτάσει πια στην ονειρεμένη Καστοριά.

Η λίμνη της Καστοριάς

Μείναμε έκπληκτοι από την ηρεμία που προκαλούσε η θέα της λίμνης. Μας θύμισε την λίμνη της Γενεύης, αγναντεύοντάς την, χαρίζοντας μας μια απίστευτη ψυχική ηρεμία που τόσο είχαμε ανάγκη έστω και για λίγο, μακριά από την πολύβουη και γεμάτη ένταση Αθήνα μας. Οι γύρω λόφοι, με τα εκεί οικήματα καθρεφτίζονταν με ένα μαγικό τρόπο στα νερά της λίμνης της Καστοριάς μεταφέροντάς μας σε μια παραμυθένια ατμόσφαιρα. Όμως, αυτά τελείωσαν, όπως όλα τα ωραία, πολύ σύντομα. Το φωτορεπορτάζ για εμάς είχε ήδη ξεκινήσει, δεν είμασταν εκεί για τουρισμό.

Η χρονική σειρά του προγράμματος των εκδηλώσεων και επισκέψεων σε χώρους ιστορικών μνημείων στο πλαίσιο του προσκυνηματικού οδοιπορικού μας που είχε άριστα διοργανώσει η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού  – ΕΑΑΣ σε συνεργασία με το τοπικό παράρτημα της ΕΑΑΣ Καστοριάς, θα άρχιζε με το Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης Γράμμου.

Την ξενάγησή μας, εν μέσω οδικής διαδρομής, είχε αναλάβει ο νεοκλεγείς «ντόπιος» Πρόεδρος του παραρτήματος Καστοριάς Συνταγματάρχης ε.α. κ. Χρυσόστομος  Δούκης, δίνοντάς μας πληροφορίες για τα όμορφα γραφικά χωριουδάκια του νομού Καστοριάς που βλέπαμε διερχόμενοι την επαρχιακή οδό Νεστορίου – Πεύκου όπου η ενασχόληση των κατοίκων επικεντρώνεται στην γεωργία και την κτηνοτροφία. Εμφανή τα σημάδια της οικονομικής κρίσης που πλήττουν εδώ και χρόνια, την χώρα μας και απομάκρυναν ένα μεγάλο μέρος του κόσμου της υπαίθρου από τον πανέμορφο τόπο τους αναζητώντας μια καλύτερη οικονομική ευκαιρία στη ζωή. Καθ΄ οδόν επιβιβάστηκε στο λεωφορείο μας και η κα Αλεξάνδρα Σουκαλοπούλου, κάτοικος της περιοχής και εθελόντρια τοπικού γυναικείου συνεταιρισμού, η οποία γνώριζε και το ιστορικό για το Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης και θα μας έδινε χρήσιμες πληροφορίες επ΄ αυτού λίγο αργότερα.

Όμορφη η διαδρομή, χανόταν το μάτι σου μες στο απέραντο πράσινο των ορεινών κορφών του Γράμμου, περίπου μιας ώρας διάρκεια, έξω από την Καστοριά.  Φιδίσιος δρόμος, όλο απότομες στροφές αλλά σε αποζημίωνε η θέα. Πυκνά και παρθένα δάση, ωσάν να ήταν ζούγκλα, έτοιμο φυσικό ντεκόρ για γύρισμα της επόμενης ταινίας με ήρωα τον  Ταρζάν, γεμάτα από πεύκα, έλατα, οξιές, βελανιδιές, ένα καταφύγιο άγριας ζωής, με διάσπαρτες πινακίδες σήμανσης μας θύμιζαν ότι εκεί διαβιώνουν προστατευόμενα είδη ζώων, μεταξύ άλλων και η αρκούδα. Ο ποταμός Αλιάκμονας «έσκιζε» στα δυο κυριολεκτικά στο ορμητικό διάβα του αυτήν την  ορεινή, αισθητική απόλαυση δημιουργώντας απότομους γκρεμούς  από βράχια και πέτρα που έκοβαν την ανάσα από ψηλά. Ουρανός και Γη σε τέλεια μείξη!

Ήταν δύσκολο να πιστέψεις πως εκεί, μέσα σε αυτήν την ατέλειωτη ομορφιά της φύσης, που βλέπεις όλα σχεδόν τα είδη της ελληνικής χλωρίδας και πανίδας, σε αυτό το τέλειο μωσαϊκό εικόνων, στον Γράμμο και το Βίτσι, πριν αρκετά χρόνια, χύθηκε, σε σκληρές μάχες, πέρα από τα ανθρώπινα όρια, τόσο αίμα…

Αφού περάσαμε όρη και βουνά, ρεματιές και λαγκαδιές, γκρεμούς και φαράγγια, ποταμούς και χειμάρρους, είδαμε από ψηλά στο Νεστόριο τον χώρο που πραγματοποιείται το γνωστό “River Party”, περάσαμε μέσα από το  παραδοσιακό χωριουδάκι Πεύκος – «όαση» με τα ξύλινα σπιτάκια του που θυμίζουν μικρά σαλέ εάν χαθεί κάποιος στα ατελείωτα δάση ωσάν να ήταν βγαλμένα από τα παραμύθια των αδελφών Γκριμ,  φτάσαμε με αριστερή παράκαμψη από τον κεντρικό ασφαλτοστρωμένο δρόμο, στον ανηφορικό χωματόδρομο που μας οδήγησε στο Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης στην Κοτύλη.

Αναβαίνοντας τον δύσκολο χωματόδρομο, νιώσαμε ακόμα εντονότερα τα συναισθήματα που είχαμε ήδη νωρίτερα αρχίσει να νιώθουμε. Αισθανθήκαμε σαν τους μαχητές της τότε εποχής, μες στο ορεινό τοπίο, στην φύση των βουνών, όπου ξυπνούν τα πιο άγρια ένστικτα με κυρίαρχο το αρχέγονο της επιβίωσης στον άνθρωπο. Εκεί που χάνεται ουσιαστικά η επαφή με την ανθρώπινη φύση και ο άνθρωπος γίνεται ένα με την ζωώδη φύση του. Ομολογουμένως, ήταν μια άκρως ενδιαφέρουσα βιωματική εμπειρία αυτή η επίσκεψη στο συγκεκριμένο μέρος για εμάς.

Καθώς φτάναμε, πρώτα επισκεφτήκαμε το Μνημείο της Χωροφυλακής. Ύστερα, ανηφορίσαμε προς το ξέφωτο του δάσους, στα δυο κτίρια του Πάρκου που θύμιζαν ορειβατικά καταφύγια. Τελούν υπό την εποπτεία του Ιδρύματος της Βουλής, τα επισκέπτονται  σύλλογοι, σχολεία και λαμβάνουν χώρα σε αυτά διάφορες εκδηλώσεις πολιτιστικού και επιστημονικού περιεχομένου, όπως πληροφορηθήκαμε.

Πα΄ρκο Εθνικής Συμφιλίωσης

Ξεναγηθήκαμε στους εκθεσιακούς χώρους. Φωτογραφίες και ντοκουμέντα αναρτημένα στους εσωτερικούς τοίχους, από την περίοδο που έμεινε ανεξίτηλα χαραγμένη στις πιο πονεμένες σελίδες της Πατρίδας μας…

Εικόνες και μνήμες παντού τριγύρω μας…

από το εσωτερικό της έκθεσης

Το σούρουπο κοντοζύγωνε, μια μυστηριακή σχεδόν απόκοσμη καταχνιά είχε αρχίσει να απλώνεται πάνω από τα δάση, δίχως δημόσιο φωτισμό στον δρόμο, μακριά από τον ανθρώπινο πολιτισμό. Νιώθαμε στο κόκκαλο την νυχτερινή υγρασία της Κοτύλης  και σιγά σιγά έπρεπε να πάρουμε το λεωφορείο της επιστροφής από το Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης και τις ελληνικές…Άλπεις, για την βραδινή, ονειρική Καστοριά της Εθνικής μας γουνοποιίας, εν μέσω βροχής και αστραπόβροντου. Έτερο σκηνικό για ταινία… θρίλερ αυτή τη φορά. Βγαίνοντας από το πούλμαν, μετανιώσαμε που δεν είχαμε πάρει την ομπρέλα μας μαζί, το ίδιο και τα ρούχα μας, καθώς γίναμε…παπί!

Εξάλλου, έπρεπε να πέσουμε νωρίς για ύπνο καθώς το πρωί θα είχαμε εγερτήριο χαράματα για την πολυαναμενόμενη «αναρρίχησή» μας στα βουνά του Βέρνου, στο θρυλικό Μνημείο των Πεσόντων.

Η βροχερή Καστοριανή νύχτα πια είχε δώσει τη θέση της σε μια ηλιόλουστη μέρα με το πρώτο φως το ξημέρωμα. Θα διανύαμε μια διαδρομή εντελώς αντίθετη από αυτήν που είχαμε ακολουθήσει το προηγούμενο απόγευμα. Ετοιμαστήκαμε και διασχίζοντας για μια ακόμη φορά πανέμορφα καταπράσινα δάση που μοσχομύριζαν κουκουνάρι και βελανίδι, δια μέσου της επαρχιακής οδού Φλώρινας – Καστοριάς κατευθυνθήκαμε μετά το χωριό Οξυά προς την μεγάλη άνοδο σε υψόμετρο περίπου 1.800 μέτρων για να προσεγγίσουμε το ιστορικό Μνημείο Πεσόντων στο οροπέδιο του Βέρνου όπου η ΕΑΑΣ σε συνεργασία με το τοπικό παράρτημά της είχε διοργανώσει την επετειακή εκδήλωση. Υπενθυμίζεται πως έως και τον Αύγουστο του 1981 η Πολιτεία επιμελείτο την εν λόγω διοργάνωση. Έκτοτε, ανέλαβε την διοργάνωση και διεξαγωγή της τελετής μνήμης η ΕΑΑΣ.

Φτάνοντας εκεί είδαμε την συγκλονιστική εικόνα που προκαλεί ρίγη συγκίνησης από μακριά στον αληθινά πατριώτη επισκέπτη. Το πανύψηλο πέτρινο Μνημείο στεκόταν επιβλητικό.  Η θέα του σε καθήλωνε. Δέσποζε αγέρωχο, μοιάζοντας να είναι φτιαγμένο από ορεινή πέτρα σμιλεμένη στο χέρι  με το μαχαίρι των ΛΟΚατζήδων του Ανδρέα Καλίνσκη. Δέος…τίποτα άλλο…μόνο Δέος…

Μνημείο Πεσόντων Βίτσι

Πριν όμως προσεγγίσουμε το Μνημείο, εκ του σύνεγγυς, μπροστά μας ήταν το μικρό εκκλησάκι των Αγίου Ιωάννου Προδρόμου και Αγίου Γεωργίου Ελευθερωτή. Ημέρα Εορτής του Αγίου Φανουρίου η 27η Αυγούστου και μια κατανυκτική Θεία Λειτουργία ήταν ήδη σε εξέλιξη. Προσκυνήσαμε ευλαβικά και παρακολουθήσαμε την θρησκευτική τελετή. Ακολούθως, τελέστηκε αρτοκλασία και μνημόσυνο για την ανάπαυση των Πεσόντων Ηρώων με την επιμέλεια του Ιερέως και παλαιού καταδρομέα Πατρός Σταύρου.

Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου και Αγίου Γεωργίου Ελευθερωτή

εσωτερικό ναού

Πρώτος από δεξιά τω βλέποντι, ο κ. Ιωάννης Δεβούρος, Πρόεδρος ΕΑΑΣ Υποστράτηγος ε.α. και στα αριστερά τω βλέποντι, ο Προέδρος του Παραρτήματος της ΕΑΑΣ Νομού Καστοριάς Συνταγματάρχης ε.α. κ. Χρυσόστομος  Δούκης

Με το πέρας της τελετής, περπατήσαμε το χωμάτινο μονοπάτι προς το Μνημείο. Ακούγονταν εμβατήρια κυρίως μακεδονικά. Όταν φτάσαμε ήδη βρισκόταν στο Μνημείο ο Πρόεδρος της ΕΑΑΣ Υποστράτηγος ε.α. κ. Ιωάννης Δεβούρος, ο Διευθύνων Σύμβουλος Συνταγματάρχης ε.α. κ. Χρήστος Χρηστίδης, ο Υποστράτηγος ε.α. κ. Χρήστος Μπολώσης, ο Υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων της ΕΑΑΣ Αντιστράτηγος ε.α. κ. Χαράλαμπος Πόκας και λοιπά μέλη της Ενώσεως. Επίσης, μαζί τους ήταν ο Προέδρος του Παραρτήματος της ΕΑΑΣ Νομού Καστοριάς Συνταγματάρχης ε.α. κ. Χρυσόστομος  Δούκης, ο τέως Πρόεδρος του ανωτέρω παραρτήματος Υποστράτηγος ε.α. κ. Ηλίας Τζωρτζόπουλος, ο Προέδρος της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας (Ε.Α.Α.Α.) Αντιπτεράρχος (Ι)  ε.α. κ. Κωνσταντίνος Τζαβέλλας και άλλοι απόστρατοι Αξιωματικοί του Ελληνικού  Στρατού, Αξιωματικοί της Ελληνικής Αστυνομίας, εκπρόσωποι και παράγοντες των Τοπικών και Εκκλησιαστικών Αρχών, μέλη Συνδέσμων Εφέδρων και πατριωτικών οργανώσεων.  

από αριστερά τω βλέποντι, ο Υπεύθυνος Δημοσίων Σχέσεων της ΕΑΑΣ Αντιστράτηγος ε.α. κ. Χαράλαμπος Πόκας, δίπλα του ο Πρόεδρος της ΕΑΑΣ Υποστράτηγος ε.α. κ. Ιωάννης Δεβούρος και στα αριστερά του, ο Προέδρος του Παραρτήματος της ΕΑΑΣ Νομού Καστοριάς Συνταγματάρχης ε.α. κ. Χρυσόστομος  Δούκης

οι κύριοι Χαράλαμπος Πόκας και Νικόλαος Νίκας

Πλήθος κόσμου ωστόσο είχε έρθει στον χώρο του Μνημείου και από διάφορες περιοχές της Ελλάδος κυρίως της Δυτικής Μακεδονίας για να παρακολουθήσουν την επετειακή εκδήλωση. Ένα μείγμα από απογόνους Μακεδονομάχων ντυμένοι με τις παραδοσιακές στολές, Έλληνες πατριώτες που ήρθαν στο ετήσιο προσκύνημα να αποτίσουν, αθόρυβα, φόρο τιμής στους Πεσόντες καθώς και μέλη συλλογικοτήτων της Βορείου Ελλάδος οι οποίοι έφεραν μαζί τους πανό και σημαίες των φορέων που εκπροσωπούσαν.

Μετά την έπαρση της σημαίας, έλαβε χώρα επιμνημόσυνη δέηση και προσκλητήριο Πεσόντων.

Εν συνεχεία, απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό ο Προέδρος του Παραρτήματος της ΕΑΑΣ Νομού Καστοριάς Συνταγματάρχης ε.α. κ. Χρυσόστομος  Δούκης τονίζοντας ότι η τελετή πραγματοποιήτο για να τιμηθούν αυτοί που έπεσαν υπέρ Πατρίδος.

Λίγο αργότερα, από το βήμα των ομιλητών χαιρέτισε την επετειακή εκδήλωση ο Προέδρος της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας (Ε.Α.Α.Α.) Αντιπτεράρχος (Ι)  ε.α. κ. Κωνσταντίνος Τζαβέλλας επισημαίνοντας την συμβολή της Πολεμικής Αεροπορίας στις ανάγκες των τότε επιχειρήσεων. Σημειώνεται πως ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας δεν γνωρίζει πως συμμετείχε ενεργά και η Πολεμική Αεροπορία στους αγώνες που έλαβαν χώρα εκείνη την εποχή και πολλοί νομίζουν ότι μεμονωμένα έδρασε ο Εθνικός Στρατός.

Ο Πρόεδρος της ΕΑΑΣ Υποστράτηγος ε.α. κ. Ιωάννης Δεβούρος ως κύριος ομιλητής της εκδήλωσης πήρε αμέσως μετά τον λόγο. Ο έμπειρος παράγοντας της Ενώσεως Αποστράτων Αξιωματικών του Ελληνικού Στρατού  ήτοι των συνεχιστών του Εθνικού Στρατού με λόγο ενωτικό, συμφιλιωτικό και ρεαλιστικό, υπογράμμισε την αναγκαιότητα διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Με σύντομες αναφορές στα γεγονότα, στα βαθιά διχαστικά σημάδια που άφησε στους Έλληνες η περίοδος 1946-1949 και την ιστορική ευθύνη της Πολιτείας απέναντι στην Μνήμη των ηρωϊκών υπερασπιστών της  επεσήμανε: “Για εμάς δεν υπάρχουν διαχωρισμοί και ρατσιστικές διακρίσεις.” Ενώ σε έτερο σημείο της ομιλίας του ανέφερε: “Σήμερα, βρισκόμαστε εδώ όχι για να μισήσουμε αλλά για να τιμήσουμε. Σήμερα, δεν γιορτάζουμε νίκες. Θρηνούμε για τον αλληλοσπαραγμό και όλα του τα θύματα.” Για να ολοκληρώσει λέγοντας: “Οι εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης είναι το ελάχιστο πνευματικό αντίδωρο απέναντι σε ανθρώπους που έκαναν με αυταπάρνηση το χρέος τους προς την Πολιτεία.”

ο κ. Ιωάννης Δεβούρος, Πρόεδρος ΕΑΑΣ, Υποστράτηγος ε.α. στο βήμα των ομιλητών

Μόλις ολοκληρώθηκε η ομιλία του κ. Δεβούρου έγινε κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στην Μνήμη των Πεσόντων και ακολούθησε η ανάκρουση του Εθνικού μας Ύμνου.

Ο κ. Ιωάννης Δεβούρος καταθέτει στεφάνι στο Μνημείο Πεσόντων

Με το πέρας του προγράμματος των εκδηλώσεων Μνήμης στο όρος Βίτσι είχαμε την τιμή και την χαρά να συνομιλήσουμε για λίγο με τον Πρόεδρο της ΕΑΑΣ κ. Ιωάννη Δεβούρο, Υποστράτηγο ε.α.. Ζητήσαμε  από τον έμπειρο Απόστρατο Αξιωματικό να μας μεταφέρει την αποτίμηση των εκδηλώσεων που διοργάνωσε η Ένωση της οποίας ηγείται.

“Σήμερα κάνουμε ένα οδοιπορικό Μνήμης και Νίκης του τέλους του εμφυλίου πολέμου. Η 29η Αυγούστου 1949 είναι ημέρα Νίκης και Δόξας, η πιο ένδοξη ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων της Πατρίδας μας κατά την νεότερη ιστορία της.

Την ημέρα αυτή κατέλαβαν και τα τελευταία οχυρωμένα υψώματα του όρους Γράμμος, ολοκλήρωσαν την συντριβή των ξενοκίνητων ανταρτικών δυνάμεων και απέτρεψαν την υποδούλωση της Πατρίδας μας στο ανελεύθερο κομμουνιστικό καθεστώς των γειτονικών κρατών μας. Επέτυχαν την αποτροπή της εφαρμογής των ύπουλων και ανθελληνικών σχεδίων τους, με τα οποία επεδίωκαν την εκχώρηση περιοχών της Μακεδονίας και της Θράκης στους βόρειους γείτονές μας και την βίαια μεταβολή του Πολιτεύματος της χώρας.

Περισσότερα από τρία χρόνια, από  Μάρτιο 1946 έως Αύγουστο 1949, κράτησε ο αδελφοκτόνος αυτός σπαραγμός, ο οποίος βύθισε την Πατρίδα μας στο θάνατο, στο αίμα, στον πόνο, στη δυστυχία, στο πένθος αλλά και στον όλεθρο και την καταστροφή, σπέρνοντας παράλληλα το μίσος και χωρίζοντας τους Έλληνες σε δυο βαθιά μισούμενες παρατάξεις.

Μέχρι σήμερα παρά τα εβδομήντα τέσσερα χρόνια που περάσανε ανεξίτηλα, έμειναν η θυσία, ο ηρωισμός, η αυταπάρνηση, η αλληλεγγύη, η αξιοπρέπεια των ηρωικών τέκνων-μαχητών της Πατρίδας μας. Πολέμησαν και έπεσαν υπέρ Πατρίδας «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι» της δημοκρατικής ελληνικής κυβέρνησης.

Τραγικές και θλιβερές οι εικόνες του πολέμου και της θηριωδίας, του αφανισμού και της βαρβαρότητας, της μάχης μέχρι εσχάτων, θάνατοι αδελφών, γονέων, συγγενών και φίλων, ξεκλήρισμα οικογενειών και συντήρηση αδυσώπητου μίσους.

Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (ΕΑΑΣ) πιστή στις εθνικές και θρησκευτικές παραδόσεις, στους σκοπούς της και προπαντός στο αμείωτο ενδιαφέρον της, όπως οι νεκροί και οι αγνοούμενοι των πολύνεκρων εκείνων επιχειρήσεων να μην λησμονηθούν με το πέρασμα του χρόνου, προγραμματίζει και υλοποιεί την τελευταία Κυριακή του μήνα Αυγούστου, επιμνημόσυνη δέηση και καταθέτει δάφνινο στεφάνι τιμής, μνήμης και ευγνωμοσύνης στα μνημεία που έχουν ανεγερθεί στο Βίτσι και τον Γράμμο.

Σήμερα, μετά από 74 χρόνια, δεν επιθυμούμε να ανασκαλέψουμε πληγές του παρελθόντος αλλά επιζητούμε και έχουμε ενστερνισθεί την εθνική συμφιλίωση, η οποία όμως προϋποθέτει ειλικρινείς ενέργειες και κινήσεις και από τις δυο πλευρές και δεν είναι δυνατόν να υπηρετηθεί και εξασφαλιστεί με αποσιωπήσεις, επινοήσεις ή σκόπιμες στρεβλώσεις των γεγονότων.

Για εμάς δεν υπάρχει διαχωρισμός «εμείς» και οι «άλλοι».

Είμαστε όλοι Έλληνες.”

Ευχαριστώντας τον κ. Δεβούρο για τα όσα μας είπε, φεύγοντας πια από τον ιστορικό χώρο του Μνημείου, αποχαιρετώντας την όμορφη Καστοριά και επιστρέφοντας σιγά σιγά στην έδρα μας – το κλεινόν άστυ, πάλι μέσα από μια ωραία διαδρομή, φύγαμε πλουσιότεροι σε εικόνες, συναισθήματα και γεμάτοι Ελληνική Ιστορία.

Κρατήσαμε στο νου οτι τα μνημεία δημιουργούνται και στέκουν στους χώρους όπου τοποθετούνται για να μας θυμίζουν την ιστορία μας και επειδή λέγεται ότι η ιστορία γράφεται από τους νικητές, εμείς θα σταθούμε στο γεγονός ότι συχνά πυκνά διαφεύγει σε πολύ κόσμο ότι η εξέλιξη του νικητή – Εθνικού Στρατού ήταν ο Ελληνικός Στρατός. Εφόσον η Πολιτεία δεν διοργανώνει πλέον αυτές τις επετειακές εκδηλώσεις, απλά παρίσταται δια των Εκπροσώπων της, η σκυτάλη πέρασε στους Αποστράτους του Ελληνικού Στρατού δηλαδή την Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού – ΕΑΑΣ η οποία επωμίστηκε το καθήκον να συνεχίζει την διαφύλαξη της ιστορικής Μνήμης.

*Θερμές ευχαριστίες στην Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού για την ευγενική συνδρομή της στο ρεπορτάζ και προσωπικά στον Πρόεδρο της ΕΑΑΣ Υποστράτηγο ε.α. κ. Ιωάννη Δεβούρο και τον Υπεύθυνο Δημοσίων Σχέσεων της ΕΑΑΣ Αντιστράτηγο ε.α. κ. Χαράλαμπο Πόκα, αλλά και όλα τα μέλη του ΔΣ της Ενώσεως.

Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα Diplomatic Point