10-10-2021

  «Όσο η Τουρκία απειλεί τη χώρα μας με πόλεμο, το γνωστό casus belli, έχει έναν τεράστιο αποβατικό στόλο απέναντί μας και ζητεί να αποστρατιωτικοποιήσουμε τα νησιά μας, κάνει επίκληση ενός παράνομου και άκυρου μνημονίου για να δικαιολογήσει τις πράξεις της, προωθεί το επεκτατικό ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και αγνοεί πλήρως θεμελιώδεις κανόνες του διεθνούς δικαίου, τα περιθώρια ενός εποικοδομητικού διαλόγου είναι μηδαμινά έως ανύπαρκτα»  δήλωσε μεταξύ άλλων σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής» ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας.

  Στην Ουάσιγκτον θα μεταβεί αυτήν την εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας για να υπογράψει το δεύτερο τροποποιητικό πρωτόκολλο της MDCA και αναφορικά με την υπογραφή της συμφωνίας τόνισε σε συνέντευξή του στο  «Βήμα της Κυριακής»:  «Μεταβαίνω στην Ουάσιγκτον για να συναντηθώ με τον αμερικανό ομόλογο μου Αντονι Μπλίνκεν και για την έναρξη του Στρατηγικού Διαλόγου. Αναμένεται η υπογραφή του δεύτερου τροποποιητικού πρωτοκόλλου της MDCA. Την τελευταία διετία υπήρξαν τρεις σημαντικές αλλαγές που έκαναν επιτακτική την αναθεώρηση της συμφωνίας που υπέγραψα πριν από δύο χρόνια. Πρώτον, η στρατηγική σχέση μας με τις ΗΠΑ έχει περάσει σε άλλο επίπεδο. Βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της. Η νέα συμφωνία αποτελεί επιστέγασμα της μοναδικής αυτής σχέσης – που με τη σειρά της συμπληρώνεται από τις σχέσεις που έχουμε αναπτύξει με τους βόρειους γείτονες μας, τις χώρες της Μέσης Ανατολής, αλλά και ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία. Και έπονται άλλες. Δεύτερον, το περιβάλλον ασφαλείας στην περιοχή μας έχει αλλάξει άρδην. Δυστυχώς η Τουρκία προκαλεί σχεδόν σε καθημερινή βάση. Ας μη λησμονούμε επίσης τα γεγονότα στον Έβρο και το «Oruc Reis». Και βεβαίως διατηρείται η απειλή πολέμου, με την Τουρκία να έχει τον μεγαλύτερο αποβατικό στόλο στη Μεσόγειο απέναντι από τα νησιά του Αιγαίου. Τρίτον, το αμερικανικό στρατηγικό και στρατιωτικό αποτύπωμα μετατρέπεται και μεταφέρεται. Οι ΗΠΑ επενδύουν πλέον στην προσωρινή παρουσία στο έδαφος άλλων κρατών, όχι σε μόνιμες βάσεις, όπως γινόταν τις περασμένες δεκαετίες. Παράλληλα, αποστασιοποιούνται από την Ευρώπη. Το επίκεντρo του ενδιαφέροντος τους είναι ο Ινδο-Ειρηνικός, όπως η πρόσφατη συμφωνία με την Αυστραλία και τη Μεγάλη Βρετανία φανερώνει. Ευρωπαϊκές χώρες είναι πλέον διατεθειμένες να πληρώσουν προκειμένου να διατηρηθεί η αμερικανική παρουσία στο έδαφος τους. Η Ελλάδα αποτελεί την εξαίρεση στην τάση αυτή, κάτι που υποδηλώνει, αν μη τι άλλο, το αμερικανικό ενδιαφέρον για τη στρατηγική θέση της χώρας μας, καθώς και τον σταθεροποιητικό ρόλο που παίζουμε στην ευρύτερη περιφέρεια.»

Ερωτηθείς σχετικά με τις ελληνικές τοποθεσίες ενδιαφέροντος για την αμερικανική πλευρά επεσήμανε οτι: «Υπήρξαν προτάσεις από την αμερικανική πλευρά για διάφορες άλλες τοποθεσίας, που, όπως δείχνουν τα πράγματα, δεν εξετάζονται σε αυτή τη φάση. Πάντως, μιας και ρωτάτε για τοποθεσίες, πρέπει να υπογραμμισθεί ότι η ίδια η συμφωνία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για την προσθήκη και άλλων τοποθεσιών στο μέλλον. Αυτό που συγκρατούμε στο τέλος είναι το αποτέλεσμα, όπως τουλάχιστον έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής, δηλαδή την επιλογή τεσσάρων νέων στρατιωτικών τοποθεσιών. Η επιλογή αυτή αυξάνει το αμερικανικό στρατηγικό και στρατιωτικό αποτύπωμα στη χώρα μας και έρχεται να συνδυαστεί με τις άλλες συμφωνίες που έχουμε επιτύχει την περασμένη διετία προκειμένου να θωρακίσουμε την Ελλάδα από κάθε είδους εξωτερική απειλή. Αλλά και οι ίδιες οι τοποθεσίες έχουν τη δική τους σημασία. Η μία τοποθεσία βρίσκεται κοντά στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία. Λαμβάνοντας υπόψη τα γεγονότα στον Έβρο, είναι περιττό να επεκταθώ αναφορικά με τη σημασία της. Αλλά θα προσθέσω ακόμα δύο σημαντικά στοιχεία. Η Αλεξανδρούπολη, με τη δημιουργία πλωτού τερματικού σταθμού υγροποίησης φυσικού αερίου, μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο για τα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, κάτι που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τις ΗΠΑ καθώς και την EE. Επίσης, η επιλογή τοποθεσίας έχει να κάνει με τη δυνατότητα ταχείας μεταφοράς και στάθμευσης αμερικανικών δυνάμεων στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, παρακάμπτοντας τα Στενά. Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τη στρατηγική θέση της Ελλάδας και φαίνεται να έχουν αμφιβολίες αναφορικά με την Τουρκία. Να υπενθυμίσω ότι μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές στρατιωτικές ασκήσεις έλαβε χώρο στην περιοχή αυτή. Η άλλη τοποθεσία, στη νησιωτική Ελλάδα, θα διευκολύνει την ενίσχυση της παρουσίας και την ταχεία ανάπτυξη του Αμερικανικού, καθώς και του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι τοποθεσίας θα τελούν υπό ελληνικό έλεγχο. Θα χρησιμοποιούνται τόσο από αμερικανικές όσο και από ελληνικές δυνάμεις. Άρα οι επενδύσεις που θα κάνει η αμερικανική πλευρά αποτελούν όφελος και για τις δύο χώρες. Και αυτό μας φέρνει στη διάρκεια της συμφωνίας. Η αμερικανική πλευρά ζήτησε εξαρχής να είναι πενταετούς διάρκειας, και τούτο προκειμένου να υπάρξει μια προοπτική σταθερότητας και να απελευθερωθούν κονδύλια από το Κογκρέσο για εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων. Όπως επεσήμανε ο Πρωθυπουργός, η προοπτική αυτή μας βρίσκει καταρχήν θετικούς. Να θυμίσω παρεμπιπτόντως ότι η αρχική συμφωνία, του 1990, είχε οκταετή διάρκεια και από τότε ανανεωνόταν ετησίως από όλες τις κυβερνήσεις, χωρίς καμία εξαίρεση και χωρίς καμία καθυστέρηση.»

   Σχετικά με τις καλές ελληνοαμερικανικές σχέσεις, τους συμμάχους της Αθήνας στο Κογκρέσο αλλά και την αντιμετώπιση της Τουρκίας από τη Δύση υπογράμμισε ότι:  «Το Κογκρέσο βρίσκεται τουλάχιστον ένα βήμα μπροστά από την κυβέρνηση. Να υπενθυμίσω το East Med Act του 2019 και το σχέδιο νόμου για την αμυντική συνεργασία, που προβλέπει, μεταξύ άλλων, και τη συμμετοχή μας στο πρόγραμμα των F-35. Παράλληλα, έχει ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στην Τουρκία. Πιο πρόσφατο παράδειγμα η εισαγωγή τροπολογίας περί ανάθεσης στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ σύνταξης έκθεσης για τους «Γκρίζους Λύκους», πρόταση που προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Τουρκίας. Καθοριστικό ρόλο έχει ο γερουσιαστής Μενέντεζ, αλλά όχι μόνο. Στην Ουάσιγκτον θα συναντηθώ τόσο με μέλη του Κογκρέσου όσο και με μέλη της Ομογένειας, που έχουν σημαίνοντα ρόλο στην προώθηση των θέσεων μας. Είναι, όμως, γεγονός ότι υπηρεσιακά στελέχη των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την Τουρκία με μια ψυχροπολεμική προσέγγιση, ως αντίβαρο στη Ρωσία, όπως για παράδειγμα στη Συρία και στη Λιβύη. Έχουν ως βάση την εικόνα μιας κοσμικής και δυτικόστροφης χώρας, όπως ήταν πριν από δύο δεκαετίες, χωρίς να λαμβάνουν πλήρως υπόψη τις ριζικές αλλαγές που έχουν επέλθει.»

   Όσον αφορά τις διερευνητικές επαφές με την Άγκυρα ο Υπουργός πρόσθεσε: «Όσο η Τουρκία απειλεί τη χώρα μας με πόλεμο, το γνωστό casus belli, έχει έναν τεράστιο αποβατικό στόλο απέναντί μας και ζητεί να αποστρατιωτικοποιήσουμε τα νησιά μας, κάνει επίκληση ενός παράνομου και άκυρου μνημονίου για να δικαιολογήσει τις πράξεις της, προωθεί το επεκτατικό ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και αγνοεί πλήρως θεμελιώδεις κανόνες του διεθνούς δικαίου, τα περιθώρια ενός εποικοδομητικού διαλόγου είναι μηδαμινά έως ανύπαρκτα. Βεβαίως, ακόμα και υπό αυτές τις περιστάσεις, υπάρχει ανάγκη ενός διαύλου επικοινωνίας. Αν μη τι άλλο, για να αποφεύγονται τυχόν παρεξηγήσεις.»