Η ενδιαφέρουσα άποψη του Αντιστράτηγου ε.α Λάμπρου Τζου΄μη, όπως αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφορικά με τις τουρκικές αντιδράσεις σχετικά με τις έρευνες νοτίως της Κρήτης

19-2-2026

Γράφει ο Λάμπρος Τζούμης, Αντιστράτηγος ε.α.

Ανακοίνωση τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας: «Παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου οι έρευνες νότια της Κρήτης». Η ανακοίνωση γίνεται μια εβδομάδα μετά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα και τους πανηγυρισμούς για το πόσο «φίλοι» είμαστε.

Η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη αν ληφθούν υπόψη τα παρακάτω :
Οι έρευνες στην περιοχή που ανακοινώθηκε ακυρώνουν επί του πεδίου το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις θέσεις της Τουρκίας περί γκρίζων ζωνών και τις απόψεις της Λιβύης περί οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών.

Τον Ιούλιο του 2025 η Λιβύη, με ρηματική διακοίνωση, αμφισβήτησε την περιοχή στην οποία η Ελλάδα είχε οριοθετήσει τα ενεργειακά οικόπεδα δυτικά και νότια της Κρήτης, τα οποία προσφέρθηκαν προς δανειοδότηση για έρευνες και κατέληξε σε συμφωνία με τη Chevron.

Την ημέρα της επίσκεψης του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα η κρατική εταιρεία πετρελαίου της Τουρκίας (TPAO) εξασφάλισε τα δικαιώματα για έρευνες υδρογονανθράκων τόσο σε θαλάσσιες όσο και σε χερσαίες περιοχές της Λιβύης, όπως ανακοίνωσε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.

Η Λιβύη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών δεν συμφωνεί με την ελληνική θέση ότι αυτή θα πρέπει να γίνει με την αρχή της μέσης γραμμής, αλλά με την αρχή της ευθυδικίας δηλαδή με δίκαιη κρίση (κατά την άποψη της Λιβύης) για την επίτευξη «δίκαιου αποτελέσματος» και ταυτίζεται απόλυτα με τις θέσεις της Τουρκίας που προτείνει το ίδιο για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με τη χώρα μας.

Η Λιβύη, έχει κλείσει από το 1973 τον Κόλπο της Σύρτης με ευθεία γραμμή βάσης μήκους 306 ναυτικών μιλίων κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου που η οριοθεσία τέτοιων κόλπων απαιτεί ότι το άνοιγμά τους δεν ξεπερνά τα 24 ν.μ. Αν αυτό ληφθεί υπόψη στην οριοθέτηση με τη χώρα μας μετατοπίζει βορειότερα το όριο των θαλασσίων ζωνών σε βάρος της Ελλάδας μειώνοντας την έκταση της ελληνικής ΑΟΖ.

Το 2004, η Λιβύη προχώρησε σε μια σειρά παραχωρήσεων σε πετρελαϊκή εταιρία για χερσαία και θαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων σε περιοχές, που ανήκουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και έφταναν σχεδόν μέχρι την Γαύδο. Το θέμα πάγωσε μετά από συνάντηση του τότε ΠτΔ Κάρολου Παπούλια με τον Μουαμάρ Καντάφι που διατηρούσε καλές σχέσεις. Οι διαπραγματεύσεις που έγιναν στη συνέχεια δεν έφεραν αποτελέσματα καθόσον οι Λίβυοι θεωρούσαν ότι τα «μικρά νησιά» που βρίσκονταν νότια της Κρήτης (Γαύδος, Γαυδοπούλα, κ.λπ) δεν είχαν δικαίωμα επήρειας σε ΑΟΖ, δηλαδή την ίδια άποψη που έχει η Τουρκία.

Στην περιοχή βρίσκονται τα νησιά Χρυσή, Κουφονήσι και δυτικά αυτών βρίσκεται το νησί Γαύδος. Τον Ιούνιο του 1996, κατά τη διάρκεια της νατοϊκής άσκησης «Dynamic-Mix», η Τουρκία έθεσε θέμα εξαίρεσης από την άσκηση της νήσου Γαύδου, ως περιοχή ακαθορίστου κυριότητας. Είχε προηγηθεί η κρίση των Ιμίων και η Άγκυρα είχε φέρει στην επιφάνεια τη θεωρία περί «γκρίζων» ζωνών. Κατά την άποψη της Τουρκίας, ένας μεγάλος αριθμός νησιών, νησίδων και βραχονησίδων, τα περισσότερα από τα οποία είναι μέρος μικρών νησιωτικών συμπλεγμάτων, θεωρούνται περιοχές αμφισβητούμενης ιδιοκτησίας.

Αν η Τουρκία μπροστά στην πίεση των ΗΠΑ λόγω της Chevron δεν δημιουργήσει προβλήματα επί του πεδίου στη διεξαγωγή των ερευνών στην Κρήτη δεν αποκλείεται να προχωρήσει σε αντιπερισπασμό στη Ν.Α. Μεσόγειο και στην περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος Μεγίστης όπως είχε κάνει τον Αυγ. 2020 με δεδομένο και τη δικιά μας κόκκινη γραμμή των 6 ν.μ.

φωτ.Λάμπρος Τζούμης-F/B

*Το κείμενο εκφράζει προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη