3-9-2023

Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος, Διεθνολόγος – Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Ο ξαφνικός και καθόλα ύποπτος θάνατος του αρχηγού της μισθοφορικής οργάνωσης Wagner και επικριτή(ειδικά τον τελευταίο χρόνο) του Πούτιν , Πριγκόζιν σε αεροπορικό δυστύχημα την περασμένη βδομάδα έχει αφήσει τους αναλυτές και ειδικούς σε διάφορα σε θέματα να αναρωτιούνται ποια θα είναι η μοίρα των μισθοφόρων του, ως και των δικτύων του ,στη Ρωσία, στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή ως και στη Βόρεια και Δυτική Αφρική. Αυτό το θέμα αφορά πολύ τον Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο,(τον Σουδανό παραστρατιωτικό ηγέτη γνωστό ως Χεμέτι), αλλά και τον πολέμαρχο της ανατολικής Λιβύης Χαλίφα Χάφταρ, οι οποίοι και οι δύο ήσαν υψηλού προφίλ συνεργάτες του Πριγκόζιν και της περιβόητης μισθοφορικής του ομάδος.

Στη Λιβύη, οι μισθοφόροι της Wagner παρείχαν υποστήριξη στον διαβόητο Χάφταρ, υποστηρίζοντάς τον στρατιωτικά και εφοδιαστικά στην αποτυχημένη επίθεσή του να καταλάβει την Τρίπολη το 2019-2020, ενώ επί του παρόντος εδρεύουν σε βασικές τοποθεσίες, κυρίως σε εγκαταστάσεις πετρελαίου στην ανατολική και νότια Λιβύη. Στο γειτονικό Σουδάν, μισθοφορικά στελέχη έχουν συνεργαστεί μαζί με τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) του Χεμέττι μια βίαιη και δολοφονική παραστρατιωτική ομάδα που επί του παρόντος εμπλέκεται στη ένοπλη σύγκρουση με τις Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις (SAF). Είναι γνωστό από ειδικές αναφορές και προηγούμενα άρθρα του υπογράφοντα,ότι τα στελέχη της Wagner εμπλέκονται σε σφαγές γύρω από τα πλούσια ορυχεία χρυσού στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, ενώ οι Αμερικανοί κατηγόρησαν την μισθοφορική ομάδα για κλοπή χρυσού αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων από το Σουδάν (με ένα μεγάλο μέρος του να φέρεται να βρίσκεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Ρωσία).Αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι

ότι ο θάνατος του Πριγκόζιν θα έχει «βαθιά επίδραση» στις δραστηριότητες της Wagner, καθώς και στους δεσμούς της Ρωσίας με τη Βόρεια και Δυτική Αφρική. Ο συνεχιζόμενος εμφύλιος πόλεμος μεταξύ του σουδανικού στρατού του στρατηγού Μπουρχάν και της παραστρατιωτικής ομάδας του Χεμέτι έχει ενισχύσει σημαντικά την πολυπλοκότητα γύρω από τις επιχειρήσεις της Wagner. Ο Πριγκόζιν όχι μόνο εκπροσώπησε την ομάδα εξωτερικά, αλλά έπαιξε επίσης καίριο ρόλο ως διαπραγματευτής στην επίλυση προβλημάτων και είναι άγνωστο αν θα υπάρξει διορισμός του διαδόχου του Πριγκόζιν ενώ ο βαθμός στον οποίο αυτός(και αν υπάρξει)ο νέος ηγέτης συγκεντρώνει την υποστήριξη του Πούτιν μένει να φανεί..

Η Ομάδα Wagner εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Σουδάν κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του μακροχρόνιου αυταρχικού ηγέτη και δικτάτορα Omar al-Bashir και συμμετείχε σε μεγάλο βαθμό στην προστασία σημαντικών ορυκτών πόρων, όπως τα ορυχεία χρυσού. Τα στελέχη της αργότερα κατηγορήθηκαν ότι βοήθησαν την κυβέρνηση του Μπασίρ στην προσπάθεια να καταστείλει τις διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας το 2019, αν και ο Μπασίρ τελικά αναγκάστηκε να αποχωρήσει λόγω εσωτερικού πραξικοπήματος από την εξουσία στο Χαρτούμ.. Από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στο Σουδάν τον Απρίλιο του 2023, έχουν προκύψει πολυάριθμες αναφορές που υποδηλώνουν ότι η μισθοφορική οργάνωση έριχνε το βάρος της πίσω από τον δεδομένο σύμμαχό της, το RSF, αν και η τελευταία έχει επανειλημμένα αρνηθεί τη συμμετοχή της ομάδας σε υποστήριξή της.Εκτιμάται ότι ο μεγαλύτερος χαμένος εκτός από τον Πριγκόζιν είναι ο Χεμέτι στο Σουδάν.(σύμφωνα με αναλυτές της CIA)

Η Wagner φέρεται να παρείχε στους RSF πυραύλους εδάφους-αέρος, οι οποίοι τους επέτρεψαν να αντιμετωπίσουν την δύναμη της σουδανικής πολεμικής αεροπορίας , καθώς και πολλά άλλα όπλα. Η εξάρτηση των RSF από ξένες γραμμές ανεφοδιασμού για τη συνέχιση της σύγκρουσης στο Σουδάν(η οποία προκάλεσε περισσότερους από 5.000 νεκρούς και εκατομμύρια εκτοπισμένους) σημαίνει ότι μια ξαφνική απώλεια ενός βασικού συμμάχου θα μπορούσε να αποδειχθεί μέχρι και καταστροφική. Θα δούμε τους RSF τόσο επιθετικούς όσο τις τελευταίες εβδομάδες; Θα τους δούμε ακόμη και να προσπαθούν να κρατήσουν τις θέσεις τους στο Χαρτούμ; Φοβούνται διαρκώς ότι οι γραμμές ανεφοδιασμού τους θα περιοριστούν ή θα κλείσουν.

Εναλλακτικές λύσεις για το Κρεμλίνο;

Οι επιχειρήσεις της Ρωσικής μισθοφορικής ομάδας στη Λιβύη ήταν πολύ πιο δημόσιες. Οι πολεμιστές της Wagner έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επίθεση του Χάφταρ στην Τρίπολη, δίνοντάς της αρχικά ισχυρή ώθηση προτού η παλίρροια στραφεί τελικά εναντίον του. Οι αμυντικές οχυρώσεις της στην κεντρική Λιβύη βοήθησαν να αποτραπεί η προοπτική μιας αντεπίθεσης (της κεντρικής κυβέρνησης) όταν κατέρρευσε η επίθεση, και οι μισθοφόροι της Wagner εκτιμάται ότι παραμένουν στη Λιβύη κατά εκατοντάδες, μαζί με Σύρους του Άσαντ που χρησιμοποιήθηκαν. Μόλις μια ημέρα πριν από το θάνατο του Πριγκόζιν, Ρώσοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του αναπληρωτή υπουργού άμυνας, επισκέφθηκαν τον Χάφταρ στη Λιβύη, και ήταν η πρώτη επίσημη επίσκεψη στρατιωτικής αντιπροσωπείας στα ανατολικά της χώρας. Τα θεμέλια για ένα μέλλον της μετά το Πριγκόζιν κατάστασης πιθανότατα είχαν ήδη τεθεί από το Κρεμλίνο.Πέρα από το «”χάρισμα” του ίδιου του Πριγκόζιν υπάρχει μια ολόκληρη “αρχιτεκτονική” που είναι ακόμα στη θέση της και μένει να δούμε το αντίκτυπο στις δραστηριότητες του Ομίλου Wagner στη Λιβύη και στο Σουδάν.

Η άνοδος των πραξικοπηματικών κυβερνήσεων στην υποσαχάρια Αφρική(Μάλι-Μπούρκινα Φάσο ), θα εξακολουθεί να αποτελεί «πελάτες» για τη Ρωσία, ακόμη και χωρίς την μισθοφορική οργάνωση ως ενδιάμεσο.Αυτά τα στρατιωτικοποιημένα αντιδημοκρατικά καθεστώτα δεν κάλεσαν τους μισθοφόρους επειδή τους άρεσε ο Πριγκοζίν. Είχαν και έχουν πολλά προβλήματα και η Wagner είχε λύσεις. Απλώς τώρα το ρωσικό κράτος παρουσιάζεται ως ο “πάροχος υπηρεσιών.” Από τότε που ο Πούτιν ανέλαβε την εξουσία το 2000, πολλοί Ρώσοι υψηλού προφίλ έμαθαν ότι η διακυβέρνηση του Πούτιν ενέχει πολύ υψηλό κίνδυνο.

Για τον Πούτιν, ο θάνατος της επταμελούς ηγεσίας του Ομίλου Wagner στο Τβερ -όπως και να έχουν τα πράγματα-αναμένεται να έχει συνέπειες. Για χρόνια η οργάνωση ήταν η κύρια πηγή ωμής βίας και επιρροής της Ρωσίας στην Αφρική, καθώς και ένας κρίσιμος “ενδιάμεσος “για τους στρατιωτικούς ηγέτες της Μόσχας.Χωρίς έναν τέτοιο πληρεξούσιο, η Ρωσία θα πρέπει λογικά να αναλάβει έναν πιο άμεσο ρόλο. Εκτός από την πρόσφατη επίσκεψη των Ρώσων στην ανατολική Λιβύη, η Ρωσία προσέγγισε ορισμένους Αφρικανούς ηγέτες( από τότε που ο Πριγκοζίν οδήγησε μια ανταρσία τον Ιούνιο) προσπαθώντας να τους καθησυχάσει για τη συνεχιζόμενη ρωσική υποστήριξη.

Το ερώτημα τώρα, είναι τι θα αποφασίσει να κάνει ο Πούτιν με τα περιουσιακά στοιχεία της μισθοφορικής οργάνωσης συμπεριλαμβανομένης της επικερδούς επιχείρησης λαθρεμπορίας χρυσού και πολύτιμων λίθων. Θα επιτρέψει στην Wagner να συνεχίσει με νέα ηγεσία ή θα προσπαθήσει να απορροφήσει την οργάνωση και όλα τα περιουσιακά της στοιχεία σε αυτές τις χώρες και να τα λειτουργήσει ως θυγατρικές του ρωσικού στρατού;Πάντως εξακολουθεί να έχει αξία το να υπάρχει μια άτυπη παραστρατιωτική εταιρεία που να δραστηριοποιείται στην ήπειρο, η οποία να αυτοχρηματοδοτείται μέσω των σχέσεων με τους “πελάτες’ προσθέτοντας ότι αυτά τα χρήματα επιστρέφουν στη Ρωσία,και ωφελείται η οικονομία της η οποία επί του παρόντος πλήττεται(ως ένα βαθμό από τις δυτικές κυρώσεις.Ευρύτερες επιπτώσεις και διλημματικές προεκτάσεις .Ο ρόλος του Ούτκιν.

Το αεροπορικό συμβάν που προκάλεσε τον θάνατο του Πριγκόζιν , κοντά στην περιοχή Tβερ της Ρωσίας προκάλεσε τον θάνατο και του δεύτερου στη διοίκηση της ομάδας μισθοφόρων, Ντιμίτρι Βαλέριεβιτς Ούτκιν . Λίγα είναι γνωστά για τον άνθρωπο που πιστεύεται ότι ήταν ο αρχικός ιδρυτής της οργάνωσης και “δεξί χέρι” του Πριγκόζιν.Ενώ το πρόσωπο του Πριγκόζιν ήταν πανταχού παρόν στα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης, ο Ούτκιν σπάνια έκανε δημόσιες εμφανίσεις. Ποιος ήταν λοιπόν ο Ντμίτρι Ούτκιν; Ο Ούτκιν γεννήθηκε στην Ουκρανία το 1970. Τελικά άφησε το ουκρανικό χωριό του για το Λένινγκραντ, γνωστό πλέον ως Αγία Πετρούπολη, όπου γράφτηκε στη στρατιωτική σχολή, σύμφωνα με το Dossier Centre, μια ρωσική ερευνητική οργάνωση. Αργότερα έγινε αξιωματικός στη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU της Ρωσίας. Υπηρέτησε και στους δύο πολέμους της Τσετσενίας τη δεκαετία του 1990, καθώς και στη Συρία, όπου η Wagner δραστηριοποιείται στρατιωτικά από το 2015, με τους μισθοφόρους που αναπτύχθηκαν για να πολεμήσουν δίπλα στις δυνάμεις του Μπασάρ αλ Άσαντ

Ένας από τους κύριους ρόλους των μισθοφόρων είναι να παρέχουν ασφάλεια στα κοιτάσματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και φωσφορικών αλάτων στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα της Συρίας. Σύμφωνα με ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε από το RFE που περιείχε συνεντεύξεις με διοικητές της οργάνωσης , ο Ούτκιν έχει ένα σύμβολο συνώνυμο του φασισμού – τατουάζ στον ώμο του. Μερικές φορές αναφέρονταν ως ο αρχικός ιδρυτής της Wagner, ενώ πιστεύεται ότι η οργάνωση πήρε το όνομά του από τον nom du guerre in battle του Ούτκιν «Wagner», δηλαδή του Γερμανόυ συνθέτη του 19ου αιώνα που ήταν ο αγαπημένος του Ούτκιν αλλά και επίσης λατρεύτηκε δημόσια από τον Αδόλφο Χίτλερ.Ο Ούτκιν δεν δήλωσε ποτέ ανοιχτά ριζοσπαστικές εθνικιστικές πεποιθήσεις, ούτε ήταν σαφές αν οι δικές του πεποιθήσεις διαχέονταν πάντοτε στην ίδια την οργάνωση.Παρόλα αυτά, είναι γνωστό ότι πολλοί ριζοσπάστες Ρώσοι εθνικιστές εγγράφηκαν στην οργάνωση. Πάντως είχε φωτογραφηθεί στη Λιβύη όπου οι άνδρες του έπαιξαν σημαντικό ρόλο βοηθώντας πολέμαρχο Χαλίφα Χάφταρ στο να αποκτήσει τον έλεγχο των νότιων και ανατολικών περιοχών της χώρας

Με τη Wagner να αναπτύσσεται σε πολλές χώρες, όπως σε Συρία, Λιβύη, Μάλι, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία – και πιο πρόσφατα στον πόλεμο στην Ουκρανία – η οργάνωση μπόρεσε να βοηθήσει τη Ρωσία στο να επεκτείνει την επιρροή της.Η Wagner προσπαθούσε να προσελκύσει εθνικιστές ως τους πιο δραστήριους, με κίνητρα και εκπαιδευμένους μαχητές, και όχι επειδή ο Ούτκιν ή οποιοσδήποτε άλλος έθεσε κάποια ιδεολογικά κριτήρια.Η έλξη των εθνικιστών προς την οργάνωση οδηγήθηκε κυρίως από πραγματιστικά και όχι ιδεολογικά κριτήρια. Το 2017, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι επιβάλει κυρώσεις κατά του Ούτκιν , τον οποίο περιέγραψε ως ιδρυτή και ηγέτη της Wagner.

Η μοίρα του Πριγκόζιν του Ούτκιν και άλλων βασικών προσωπικοτήτων της Wagner τέθηκε υπό αμφισβήτηση μετά την αποτυχημένη εξέγερση του Ομίλου Wagner κατά του ρωσικού κράτους στις 23 Ιουνίου του τρέχοντος έτους. Συγκεντρώνοντας την πίστη της ομάδας μισθοφόρων του, ο Πριγκόζιν βάδισε από την Ουκρανία στο Ροστόφ και από εκεί προς τη Μόσχα και ενάντια στο Κρεμλίνο και τη στρατιωτική του ηγεσία. Είκοσι τέσσερις ώρες αργότερα, οι δυνάμεις της Wagner γύρισαν πίσω και συνήφθη μια συμφωνία που επέτρεψε στον Πριγκόζιν να ταξιδέψει με ασφάλεια στη Λευκορωσία με αντάλλαγμα τον τερματισμό της ανταρσίας

Νεκρός αλλά όχι ξεχασμένος . Τώρα, ο αρχηγός της ομάδας και οι ανώτεροι βοηθοί του είναι προφανώς νεκροί. Στο κανάλι Telegram Grey Zone που συνδέεται με τh Wagner, υπάρχουν μηνύματα που δοξάζουν τον Ούτκιν ο οποίος ήταν (και ακόμη και μετά το περιστατικό) θα είναι ο μόνιμος διοικητής της Ομάδας Wagner ενώ υποστηρίζουν ότι πέθανε “ως αποτέλεσμα των ενεργειών των προδοτών της Ρωσίας”.”Αλλά ακόμα και στην Κόλαση θα είναι ο καλύτερος! Δόξα στη Ρωσία!”. έλεγε το μήνυμα. Ένα άλλο μήνυμα στο κανάλι Telegram που συνδέεται με την Wagner περιελάμβανε ένα απόσπασμα μιας συνέντευξης με τον Πριγκόζιν που παρουσίαζε τον Ούτκιν να μιλάει εκτός κάμερας λέγοντας ότι “Ο θάνατος δεν είναι το τέλος, είναι απλώς η αρχή για κάτι άλλο” ακούγεται να λέει ο Ούτκιν.Και “Όλοι θα πάμε στην Κόλαση, αλλά στην Κόλαση θα είμαστε οι καλύτεροι», απαντά ο Πριγκόζιν.Τι γίνεται με τον Πούτιν μετά από όλα αυτά. Ύστερος Πουτινισμός ενώ πλησιάζει το τέλος.

Η θεαματική βία βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο της ρωσικής πολιτικής. Ο Πούτιν ανήλθε στην εξουσία εν μέσω μαζικών δολοφονιών (βομβιστικές επιθέσεις σε πολυκατοικίες σε Μόσχα, Βολγκορόντ ) ως και πολέμου (Τσετσενία). Το καθεστώς του συνήθως δολοφονεί αντιπάλους, επικριτές και αποστάτες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Ωστόσο, η δολοφονία του Πριγκόζιν -του οποίου το ιδιωτικό τζετ ανατινάχθηκε στον αέρα την περασμένη εβδομάδα- είναι διαφορετική. Σε αντίθεση με άλλα θύματα, ο ιδρυτής του Ομίλου Wagner δεν ήταν ούτε κάποιος που ήταν αποστάτης ούτε ένας απρόοπτος. Ήταν ο κατεξοχήν γνώστης, αποτελώντας το παράδειγμα της συγχώνευσης της σύγχρονης Ρωσίας μεταξύ επιχειρήσεων, κυβέρνησης, προπαγάνδας και επιθετικότητας.

Ο Πριγκόζιν, όπως και η επιχειρηματική του “αυτοκρατορία” ήταν δημιούργημα του Πούτιν. Η δουλειά του πρώην σεφ ήταν να υπηρετεί τον κύριό του, όχι να τον αμφισβητήσει. Μετά τον σοβαρό εσφαλμένο υπολογισμό της ανταρσίας του Ιουνίου, το τέλος του – θάνατος ή φυλάκιση – θα έπρεπε, επομένως, να ήταν γρήγορο και τακτοποιημένο, όχι διστακτικό και στη συνέχεια ακατάστατο. Η δίμηνη καθυστέρηση, που ακολούθησε το αεροπορικό δυστύχημα, υποδηλώνει ότι ο Πούτιν δεν υπολόγισε σωστά, άλλαξε γνώμη και στη συνέχεια κατέφυγε σε θεατρικά κόλπα για να ανακτήσει το κύρος του. . Η απόλυση του στρατηγού Σεργκέι Σουροβίκιν από τον διοικητή των αεροδιαστημικών δυνάμεων είναι μέρος μιας ευρύτερης εκκαθάρισης εντός του στρατού από ανθρώπους που μπορεί να υποστήριξαν ή και να συνεργάστηκαν με το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Επίσης, στη γραμμή πυρός του Πούτιν είναι οι “μαζορέτες” των πραξικοπηματιών, οι υπερπατριώτες(!0 που πιστεύουν ότι το Κρεμλίνο έχει κάνει τον πόλεμο πολύ αδύναμο. Ο πρώην αξιωματικός της FSB,Ιγκόρ Στρέλκοφ Γκίρκιν συνελήφθη και κατηγορήθηκε για “εξτρεμισμό” τον περασμένο μήνα. Αυτή η καταστολή δημιουργεί ένα τέλειο περιβάλλον για τη διευθέτηση βαθμών και τη μετατόπιση ευθυνών. Είναι μια σοβαρή απόσπαση της προσοχής από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και διαβρώνει τις ρίζες της εξουσίας του Πούτιν. Το μεγαλύτερο επίτευγμα του Ρώσου ηγέτη είναι ο συνδυασμός μέτριων προσωπικών ελευθεριών και προβλεψιμότητας. Μπορεί στους Ρώσους να μην αρέσουν οι κανόνες, αλλά ξέρουν ποιοι είναι. Παίξτε μαζί, και σήμερα θα είναι σαν χθες, αύριο το ίδιο, και μπορείτε να συνεχίσετε τη ζωή σας. Αυτό μπορεί να φαίνεται βαρετό σύμφωνα με τα πρότυπα άλλων χωρών. Στη Ρωσία, με την ιστορία της απολυταρχίας και της αυθαιρεσίας, αυτή η κανονικότητα είναι σπάνια και αγαπητή. Πράγματι, τα τελευταία 25 χρόνια ήταν η μεγαλύτερη περίοδος «κανονικότητας» -που ορίζεται, τονίζω, από τα ζοφερά πρότυπα της Ρωσίας- στην ιστορία της χώρας. Οι βίαιες ανατροπές καταστρέφουν αυτή την κληρονομιά.

Βλάπτουν επίσης τις αντιλήψεις περί παντογνωσίας και παντοδυναμίας που στηρίζουν την εξουσία του Πούτιν. Μόλις τρυπήσουν αυτές οι ψευδαισθήσεις, η εξουσία στη Ρωσία είναι προς όφελος. Ο Πούτιν φαίνεται τώρα ακανόνιστος και εκτός επαφής. Η κρίση θα έρθει στις προεδρικές εκλογές του 2024, όταν ο Πούτιν θα χρειαστεί ένα απίθανο 80% των ψήφων για να ανταποκριθεί στους προηγούμενους θριάμβους του. Αυτό πρέπει να είναι τυπικό. Τώρα, φαίνεται γεμάτο παγίδες. Η προθεσμία αυξάνει επίσης το διακύβευμα των πολιτικών ελιγμών πριν από τότε. Αν νομίζετε ότι το αφεντικό φαίνεται όλο και πιο ταλαντευμένο, γίνεται επικίνδυνο να περιμένετε. Αυτό σημαίνει περισσότερη παράνοια, περισσότερες συνωμοσίες, περισσότερους ιδιωτικούς στρατούς.

Η δολοφονία του Πριγκόζιν, με λίγα λόγια, ήταν μια τακτική επιτυχία για τον Πούτιν αλλά μια στρατηγική ήττα. Ο Ρώσος ηγέτης έχει δείξει ότι μπορεί ακόμα να ασκεί την εξουσία αδίστακτα. Αλλά το έχει κάνει με τρόπο που βλάπτει το σύστημα κανόνων, κυρώσεων και σχέσεων που συντηρούν την κυριαρχία του. Η βία ήταν κάποτε πολιτικό νόμισμα στο περιθώριο της ρωσικής εξουσίας. τώρα, είναι στο κέντρο. Καλώς ήρθατε, λοιπόν, στην επόμενη και ίσως τελευταία φάση του Πουτινισμού. Αυτό ξεκίνησε με την υπόσχεση σταθερότητας και εκσυγχρονισμού, μόνο αργότερα εξελίχθηκε σε φανερό αντιδυτικισμό, μιλιταρισμό και νεοσοβιετικό ιμπεριαλισμό. Τα καρότα ήταν πολλά και τα μπαστούνια λιγότερα. Η απειλή της βίας είναι πιο αποτελεσματική από τη χρήση της. Σε αυτή τη νέα φάση, η βόμβα είναι άδεια, η οικονομία στάσιμη, η νίκη στην Ουκρανία δεν φαίνεται και οι φίλοι (κυρίως η Κίνα) είναι ανυπόμονοι και δύσπιστοι. Η επίδειξη δύναμης είναι η τελευταία και ίσως η μοναδική λύση του άρρωστου ηγέτη.

Δημοσιεύεται στον Ελεύθερο Τύπο

*Το άρθρο εκφράζει προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη

φωτ.ambassadorsatlarge