Ανάλυση των εκλογικών αποτελεσμάτων της 21ης Μαΐου

24-5-2023

του Αλέξανδρου Χρυσανθακόπουλου, π. Βουλευτή

Μια πρώτη ματιά και αντικειμενική προσέγγιση των δεδομένων, τεχνικά και πολιτικά και με βάση τα βαθύτερα αίτια του εκλογικού αποτελέσματος. Η εξίσωση των αποτελεσμάτων με την πραγματικότητα  είναι πολύπλοκη και όχι απλά προσθετική και αφαιρετική πράξη. Μεταξύ των εκλογών του 2019 και του 2023 διαπιστώθηκε αύξηση συμμετοχής κατά 3,5% στο 61%. Λαμβάνοντας υπόψη τις 440.000 νέων για πρώτη φορά ψηφοφόρων και 250.000 παλαιών που απείχαν, αφαιρώντας τους 550.000 αποθανόντες τις τετραετίας και τις 70.000  που εγκαταστάθηκαν στο εξωτερικό 2019-2023, το ποσοστό των νέων συμμετεχόντων- σε σχέση με το 2019- είναι πολύ μεγάλο, φτάνει το 15%. Ψήφισαν το 2019 5.650.000 και τώρα 6.050.000 δηλαδή 400.000 περισσότεροι. Στην πράξη η αύξηση συμμετοχής είναι μεγαλύτερη λόγω μείωσης του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων κατά 50.000 και νέας αποχής από παλαιότερους ψηφοφόρους,  ψήφισαν το 2023 πάνω από 1.000.000 (νέοι και παλαιοί) που δεν είχαν ψηφίσει το 2019. Οι δυνητικά δικαιούχοι ψήφου κάτοικοι εξωτερικού είναι εκατοντάδες χιλιάδες, ενώ εγγράφηκαν στους εκλογικούς καταλόγους μόλις 23.000! Αυξήθηκε η πολιτική αποδοκιμασία ενάντια στο σύνολο του πολιτικού συστήματος με αύξηση των λευκών και άκυρων κατά 0,6% δηλαδή στο 2,6%.  

                                                                                 

Η ΝΔ πήρε 250.000 ψήφους περισσότερους  από το 2019 και ο ΣΥΡΙΖΑ 600.000 λιγότερους, το ΚΙΝΑΛ πήρε 200.000 περισσότερους, το ΚΚΕ 120.000 περισσότερους, η Ελληνική Λύση 50.000 περισσότερους. Τα ποσοστά αυτά που πήραν τα κόμματα που εισήλθαν στη Βουλή αθροίζονται κοντά στο 620.000 και αντιστοιχούν αριθμητικά και μόνο στις 600.000 απώλειες του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν προέρχονται αποκλειστικά από αυτόν, καθώς έγιναν και άλλες μετακινήσεις. Π.χ. οι δυσαρεστημένοι της ΝΔ πήγαν στην Ελληνική Λύση και ένα μέρος στο Τζήμερο και άλλοι στα μικρά κόμματα. Οι μετακινήσεις ψηφοφόρων. Οι 170.000 της Νίκης είναι κατά 90%  δεξιογενείς  επομένως είναι απώλειες κυρίως από τη ΝΔ που αναπληρώθηκαν από πολλές πηγές. Από τις 170.000 της Κωνσταντοπούλου οι 100.000 είναι νέες απώλειες του ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει χάσει το 40% της δύναμης του από το 36% του 2015 στο 20%. Στις εκλογές του 2019 έλαβε 31,5%. Μόνο το 1/3 από αυτές τις δυνάμεις επέστρεψαν στο ΚΙΝΑΛ. Από τις υπόλοιπες 300.000 του ΣΥΡΙΖΑ οι 200.000 πήγαν στη ΝΔ και οι 100.000 στα μικρά κόμματα. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε προς όλες τις κατευθύνσεις. Αν δεχτούμε ότι και πολλοί από το ΚΙΝΑΛ ψήφισαν ΝΔ τότε από τη δεξαμενή του 1.000.000 νέων ως προς το 2019 ψηφοφόρων, υπάρχει μια ανισοκατανομή σε βάρος του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΙΝΑΛ που δεν προσέλκυσε πολλούς ψηφοφόρους της πρώτης φοράς και υπέρ της ΝΔ και των μικρών εξωκοινοβουλευτικών κομμάτων. Αμφιβάλλω αν έστω και ένας Χρυσαυγίτης ψηφοφόρος ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ, αντίθετα πήγαν στα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα οι περισσότεροι ή απείχαν.  Οι πολυδιασπασμένες αντιεμβολιαστικές δυνάμεις που είχαν επενδύσει στην υγειονομική κρίση συγκέντρωσαν αθροιστικά μετά βίας το 2,5%  ενώ περίμεναν 10%! Οι δραχμιστές πήραν το 1% αγγίζοντας το 1,5% που είναι και το ταβάνι τους. Ο Βαρουφάκης πλήρωσε το αποτυχημένο για αυτόν ντιμπέϊτ των αρχηγών. Η Κωνσταντοπούλου έπαιξε το όνομα της και την καθαρή αντιΣΥΡΙΖΑ γραμμή της διπλασιάζοντας τις δυνάμεις της. Γιατί όμως, η παραθρησκευτική οργάνωση Νίκη εκμεταλλεύτηκε εκλογικά την πολιτική κρίση αξιοποιώντας την ως πολιτικοθρησκευτικό ζήτημα; Επειδή η θρησκευτική πολιτειολογία μετατράπηκε μεθοδικά σε κομματικό κώδικα και εκλογικό ψηφοδέλτιο.  Από τη μία ο εθνομηδενισμός και από την άλλη η κρίση κοινωνικών αξιών συνέδραμαν σε αυτή την εξέλιξη. Ο μεγάλος ηττημένος των εκλογών είναι ο ΣΥΡΙΖΑ που έπεσε το 2019 στο 31,5% και τώρα στο 20,07%. Η νικήτρια των εκλογών ΝΔ έκανε μια μεθοδική διεύρυνση στο κέντρο και ιδίως στους Σημιτικούς Πασοκογενείς. Ταξικοκοινωνικά πήρε προς το μέρος της όλους τους ανθρώπους της αγοράς ιδίως του εμπορικού κόσμου, όχι μόνο για τις εισφορές Κατρούγκαλου, αλλά λόγω υποτιθέμενης οικονομικής σταθερότητας.  Η ΝΔ με ένα μίγμα νεοφιλελεύθερων επιλογών και σοσιαλδημοκρατικών κοινωνικών παροχών κρατήθηκε χωρίς μεγάλες απώλειες και εισέπραξε την αντιπολιτευτική αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ. Οι εκλογές δεν έγιναν με  μονοθεματικό ζήτημα π.χ. τα εμβόλια, ούτε κάν συζητήθηκαν  τα εθνικά θέματα, ούτε καν ασχολήθηκαν με τη συνεκμετάλλευση των υδρογονανθράκων με την Τουρκία, ούτε κάν με την  πόλωση δεξιάς και αριστεράς, ούτε με τα διλήμματα του παρελθόντος δραχμή –ευρώ, μνημόνιο- αντιμνημόνιο,  ούτε φιλοουκρανοί ή φιλορώσοι, ούτε μέσα ή έξω από το ΝΑΤΟ, ούτε μέσα ή έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε δημόσιος ή ιδιωτικός χαρακτήρας του κράτους, ούτε προοδευτική ή συντηρητική διακυβέρνηση, ούτε εθνικιστές με εθνομηδενιστές, ούτε παγκοσμιοποίηση –έθνος κράτος, ούτε μετανάστες και αντιμετανάστες, ούτε πόλεμος -μη πόλεμος, ούτε οικογενειοκρατία και ανανέωση, ούτε Τέμπη ενάντια στο Μάτι,  τίποτε από τα παλιά. Οι εκλογές έγιναν σαν σούπα,  για να γίνουν και να τελειώσουν,  νομιμοποιώντας την ημιτελή Δημοκρατία μας. Χαμηλό επίπεδο με 36 κόμματα, ατελέσφορος αρχηγισμός των μικρών. Δυσδιάκριτη διαφορά θέσεων μεταξύ των κοινοβουλευτικών κομμάτων και σημειολογικές ψήφοι. Το αντιδεξιό σύνδρομο των κομμάτων της αριστεράς ηττήθηκε φέρνοντας στο προσκήνιο ένα άθροισμα ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝΑΛ-ΚΚΕ στο 40% του εκλογικού σώματος. Το θέμα είναι πως αυτές οι δυνάμεις δεν αθροίζονται σε ενιαία λίστα, άρα δεν έχουν άμεση προοπτική σύμπραξης. Το σενάριο ΝΔ-ΚΙΝΑΛ κάηκε από την επερχόμενη αυτοδυναμία της ΝΔ, η δε αρχόμενη σύγκρουση -αλληλοϋπονόμευση ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝΑΛ για τον ρόλο της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης τορπιλίζει το μέχρι πρόσφατα θεωρητικό σενάριο του προοδευτικού μετώπου με κοινή κάθοδο στο Β΄ Γύρο των εκλογών της 25 Ιουνίου. Το ΚΙΝΑΛ πήρε ελάχιστες δυνάμεις από το ΣΥΡΙΖΑ και από το 6% του 2015 +2 του ΓΑΠ άρα το 8% του 2019 πήγε στο 11,5% κέρδισε δηλαδή μόλις 3,5%. Και από τις απομένουσες δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ είναι άγνωστο τι θα εισπράξει   επιπλέον, καθώς οι δύο χώροι έχουν κοινή εκλογική βάση το παλιό ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου. Που είναι το 40-43% σταθερή δύναμη του ΠΑΣΟΚ 1990-2012; Η διασπορά είναι τεράστια σε όλο το φάσμα του πολιτικού συστήματος. Το ΚΚΕ πήρε μόλις 2% από τον χώρο ΣΥΡΙΖΑ- ΚΙΝΑΛ στις πρόσφατες εκλογές. Η στείρα αντιπολίτευση το ευνοεί όταν οι άλλοι αποτυγχάνουν, αλλά δεν του δίνει δυναμική για κάτι διαφορετικό. Η διάσωση του Βελόπουλου ήταν αναμενόμενη, από τη στιγμή που δεν υπήρξε αξιόλογος πόλος που θα διεκδικούσε τον Πατριωτικό χώρο. Τα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα ΝΙΚΗ-Κωνσταντοπούλου-Βαρουφάκης αθροίζουν 8,4% και τα υπόλοιπα 24 κόμματα 7,6%. Τα περισσότερα από αυτά δεν θα συμμετέχουν στις επόμενες εκλογές, ενώ θα συμμετέχει για πρώτη φορά το κόμμα του κ Εμφιετζόγλου «Ε Πατριωτική Δύναμη» με λίστα πλέον, αντί σταυρού προτίμησης. Πράγματι η λίστα προτεραιότητας θα σημάνει διαφορετικά αποτελέσματα στο Β΄ Γύρο των εκλογών τις 25ης  Ιουνίου και πιθανόν να κρύβει εκπλήξεις με βάση την αποχή και τις εσωκομματικές υπονομεύσεις των αποτυχόντων βουλευτών σε διάφορα κόμματα,  που πλέον δεν ελπίζουν σε κάτι.  Υπολογίζεται ότι θα έχουμε τροποποίηση των τελικών αποτελεσμάτων όλων των κομμάτων αθροιστικά κατά 5- 10% περίπου σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές του Μαΐου. Τέλος το αίσθημα του πολιτικού κενού δεν γέννησε κάτι αξιόλογο μέχρι σήμερα.

*Το άρθρο εκφράζει προσωπικές απόψεις και εκτιμήσεις του συντάκτη