Ο Αμερικανός υπεξ στην Ελλάδα, Τουρκία και Ισραήλ τον άλλο μήνα ▪ Κρίσιμες συνομιλίες για όλα τα καυτά ζητήματα

17-1-2023

Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος, Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Στην Αθήνα θα βρίσκεται  στις 20 και 21 Φεβρουαρίου ο επικεφαλής της Αμερικανικής  διπλωματίας Άντονι Μπλίνκεν  στα πλαίσια πενθήμερης περιοδείας του στο τρίγωνο Ελλάδα- Τουρκία-Ισραήλ.Ο Αμερικανός υπεξ είναι το κορυφαίο πρόσωπο των ΗΠΑ που καθορίζει  τις παγκόσμιες και περιφερειακές εξελίξεις,ενώ κατά την διάρκεια της παρουσίας του στην χώρα μας θα γίνει δεκτός από την πρόεδρο της Δημοκρατίας ,θα έχει  κρίσιμη συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ  θα συμμετάσχει στον στρατηγικό διάλογο Ελλάδος-ΗΠΑ(σε επίπεδο υπουργών εξωτερικών , από κοινού με το Νίκο Δένδια ),  καθώς και στην τετραμερή Ελλάδος-Κύπρου-Ισραήλ -ΗΠΑ , όπου θα συζητηθούν θέματα της Ανατολικής Μεσογείου,ναυτικής, ενεργειακής  και περιφερειακής ασφάλειας(μεταξύ των οποίων και  η κατάσταση σε Λιβύη- Συρία). Σημειώνεται ότι η επίσκεψη Μπλίνκεν θα λάβει χώρα πριν τις πολύ κρίσιμες εκλογές σε Τουρκία και Ελλάδα ενώ πληροφορίες του υπογράφοντα φέρουν να έχει  στη διάθεσή του πριν τη μετάβασή του στην περιοχή , μια αναλυτική παρουσίαση/εκτίμηση  από τον επικεφαλής της CIA πρέσβη ετ Γουίλιαμ Μπερνς  για τη Λιβύη , δεδομένου ότι ο τελευταίος  πρόσφατα πραγματοποίησε 24ωρη επίσκεψη σε Τρίπολη και ανατολική Λιβύη .Ανάλογα με το πρόγραμμά του εξετάζεται μία σύντομη επίσκεψή του σε μία εκ των δυο λίαν σημαντικών βάσεων των ΗΠΑ  σε Αλεξανδρούπολη ή Σούδα,ενώ στη Τουρκία οι επαφές του αναμένεται να έχουν “εντάσεις ” αφού είναι  ανοικτά τα “κεφάλαια” των Τουρκικών αεροπορικών εξοπλισμών (δηλαδή της πώλησης  των αεροσκαφών F16), η προβληματική κατάσταση στη βόρεια Συρία (όπου οι Αμερικανοί διατηρούν σε μικρές βάσεις/lilly pads ,περίπου 1100 στρατιωτικούς που συνεργάζονται με Κουρδικούς συνδέσμους κατά των Ισλαμιστών ),αλλά και η απαράδεκτη κωλυσιεργία της κυβέρνησης Ερντογάν να δώσει το ‘πράσινο φως” στη Τουρκική εθνοσυνέλευση να επικυρώσει τα πρωτόκολλα ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός υπεξ έχει αρκετά καλές σχέσεις με υψηλόβαθμους παράγοντες της Τουρκικής πολιτικής ως και στρατιωτικούς , και επιδιώκει (λόγω της Ρωσικής απειλής) να επιλυθούν τα ανωτέρω θέματα. Άλλωστε σε Ελλάδα και Τουρκία θα επισημάνει ότι οι ενέργειες της Ρωσίας σε Βαλκάνια, Μ. Ανατολή και ανατολική Μεσόγειο είναι αποσταθεροποιητικές, και πρέπει να περιθωριοποιηθεί η Ρωσική δραστηριότητα.

Στο μεταξύ για την παρακολούθηση της Ρωσικής δραστηριότητας στη Μαύρη Θάλασσα (και όχι μόνο) αναπτύχθηκαν από προχθές και θα παραμείνουν για αρκετό χρονικό διάστημα τα αεροσκάφη εναέριας επιτήρησης και αναγνώρισης AWACS   του ΝΑΤΟ από την  κύρια βάση τους στο Γκαιλενκίρχεν της Γερμανίας στο αεροδρόμιο Οτοπένι του Βουκουρεστίου στη Ρουμανία( με 185 άτομα στα πολυεθνικά πληρώματα).

Επίσης στο Ισραήλ αναμένονται “δυσχέρειες” στις επιμέρους επαφές  αφού οι σχέσεις του Άντονι Μπλίνκεν με τον πρωθυπουργό Νετανιέχου δεν είναι διαχρονικά οι καλύτερες (λόγω Παλαιστινιακού, παρουσίας ακραίων θρησκευτικών ατόμων σε υπουργικές θέσεις στη νέα  υπερσυντηρητική κυβέρνηση του Ισραήλ). Σε Αθήνα και Άγκυρα ο Άντονι Μπλίνκεν θα έχει συζητήσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ασφάλεια στη Μαύρη  Θάλασσα, ενώ στο Ισραήλ επικυρίαρχο θέμα  θα είναι οι εξελίξεις στο Ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα αλλά και ευρύτερα περιφερειακά ζητήματα,όπως η κατάσταση στο Λίβανο και η περαιτέρω ενεργοποίηση των θεμάτων της συνεργασίας της Νεγκέμπ (μαζί με τα κράτη της Μ. Ανατολής/Β.Αφρικής που έχουν υπογράψει εδώ και δυο και πλέον χρόνια συμφωνίες με το Ισραήλ) .Μία πρώτη εικόνα για το που βαίνουν οι Αμερικανοτουρκικές σχέσεις θα φανεί αύριο στη συνάντηση των  υπεξ Μπλίνκεν-Τσαβούσογλου στην Ουάσιγκτον με αρκετά επιμέρους θέματα στην ατζέντα των συνομιλιών , ανάμεσα στις δυο αντιπροσωπίες.Τσαβούσογλου αντιδράσεις για F-35  στην Ελλάδα.

Στις πολύ πρόσφατες προθέσεις των ΗΠΑ  σχετικά με τους αεροπορικούς εξοπλισμούς Ελλάδος και Τουρκίας επανήλθε χθες ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου με δηλώσεις στις οποίεσ διαφαίνεται ο εκνευρισμός του.Ο Τούρκος υπεξ αναφέρθηκε στα F-35, λέγοντας πως «αν δεν δώσουν προσοχή οι ΗΠΑ, δεν θα έχει σημασία, ποιος πουλάει τι όπλα πουλάει»,και κάλεσε/προειδοποιώντας (!) τους Αμερικανούς ότι πρέπει να δώσουν προσοχή στις σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας  γιατί η ισχύουσα ισορροπία άρχισε να επιδεινώνεται “. Χαρακτηριστικά είπε(εμφανώς ενοχλημένος)  ότι “δεν έχει σημασία ποιος πουλάει  και τι όπλα πουλάει. Σημασία έχει ποια είναι η δύναμή μας, ποια βήματα κάνουμε. Αυτό κοιτάμε”.Μπορεί στην Άγκυρα  να έφερε χαμόγελα η πρόθεση Μπάιντεν να ζητήσει επίσημα από το Κογκρέσο την  έγκριση της πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-16 ΒLOCK 70/72  στην Τουρκία(άλλωστε το είχε υποσχεθεί στον Ερντογάν σε Μαδρίτη  και Μπαλί)   ωστόσο, φαίνεται ότι η υλοποίησή  της έχει αρκετό  δρόμο, καθώς υπάρχουν έντονες φωνές στα νομοθετικά Σώματα των  ΗΠΑ που αντιδρούν σε μία τέτοια εξέλιξη, λόγω των ακραίων προκλήσεων της Άγκυρας κατά  Αθήνας και Λευκωσίας  αλλά και της ευρύτερης στάσης της  Ερντογανικής Τουρκίας σε κρίσιμα περιφερειακά ζητήματα.

Μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα αναμένονται δυνατές “μάχες” στο Κογκρέσο, παρεμβάσεις των διπλωματών του Αμερικανικού υπεξ ,αναπροσαρμογές κειμένων , προτάσεων κα, με τον γερουσιαστή Μπομπ Μενέντεζ, να εμμένει στις αρνητικές θέσεις του για την Τουρκική συμπεριφορά.Αν δεν δώσει το “πράσινο φως” , αναμένονται τροποποιήσεις από τον Λευκό Οίκο, ενώ στο τέλος υπάρχει πάντοτε και το πανίσχυρο προεδρικό βέτο.(όπου ο πρόεδρος των ΗΠΑ  γραπτώς θα πρέπει να εξηγήσει διάφορα πράγματα).

Στις συνεχείς και προκλητικές θέσεις Ερντογάν , για μία ακόμα φορά χθες απάντησε ο υπεξ Νίκος Δένδιας καυτηριάζοντας με  εμπεριστατωμένη τοποθέτηση  και με στοιχεία τις χρόνιες παραβιάσεις των διεθνών κανόνων από την Άγκυρα, καθώς και την αντισυμμαχική συμπεριφορά της , αφού κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ απειλεί άλλο κράτος-μέλος της Ατλαντικής Συμμαχίας με πόλεμο,πράγμα πρωτοφανές.

Δημοσιεύεται στον Ελεύθερο Τύπο

*Τα κείμενα που δημοσιεύονται στην ενότητα “Απόψεις” του Diplomatic Point απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων τους.