Εθνική Γιορτή Μεξικού – 16 Σεπτεμβρίου ημέρα Ανεξαρτησίας

15-9-2021

Το Μεξικό ή  Ηνωμένες Μεξικανικές Πολιτείες όπως είναι η επίσημη ονομασία του γιορτάζει με την αυριανή επέτειο την Ανεξαρτησία του. Η ισπανόφωνη χώρα του Νοτίου Τμήματος της Βορείου Αμερικής με την μεγάλη έκταση, την παράδοση των Μάγια και των Αζτέκων, των Ισπανικών κατακτήσεων και αποικιών αλλά και των επαναστατικών λαϊκών κινημάτων θα δώσει φέτος το γιορτινό της μήνυμα για την ημέρα Ανεξαρτησίας στις 16 του Σεπτέμβρη.

Το Diplomatic Point με την ευκαιρία της αυριανής επετείου τιμά το Μεξικό με ένα αφιέρωμα στον Αγώνα Ανεξαρτησίας του παρουσιάζοντας ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία που μας έγιναν γνωστά από την Πρεσβεία του Μεξικού στην Αθήνα.

Ο αγώνας ανεξαρτησίας του Μεξικού

Ο αγώνας του Μεξικού για την ανεξαρτησία από την Ισπανική Αυτοκρατορία ξεκίνησε στις 16 Σεπτεμβρίου 1810. Ήταν σκληρός, αιματηρός και κορυφώθηκε 11 χρόνια αργότερα, στις 27 Σεπτεμβρίου 1821.

Οι κάτοικοι της Νέας Ισπανίας (-όπως λεγόταν η χώρα κατά τα αποικιακά χρόνια), εμπνεύστηκαν από το παράδειγμα των 13 αγγλικών αποικιών, οι οποίες αργότερα θα αποτελούσαν τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, και από τις ιδέες της ελευθερίας και της ισότητας της Γαλλικής Επανάστασης. Στη δυσαρέσκεια που προκλήθηκε από τις αδικίες και την εκμετάλλευση, προστέθηκε η ανησυχία που προέκυψε από την εισβολή του Ναπολέοντα στην Ισπανία, η οποία έκανε τους κατοίκους της Νέας Ισπανίας να φοβούνται ότι θα περάσουν από την υποταγή σε μια ξένη δύναμη, στην υποταγή σε μία άλλη. Συγκεντρώθηκαν για να πολεμήσουν για την ίδια αιτία: τη διάσωση αυτού που ένιωθαν ήδη ως έθνος τους, του Μεξικανικού έθνους.

Το ξεκίνημα

Τους ταραχώδεις μήνες που ακολούθησαν την εισβολή του Ναπολέοντα στην Ισπανία (1808), έλαβαν χώρα σειρά από συνωμοσίες σε ολόκληρη την επικράτεια της Νέας Ισπανίας με τις οποίες διαδιδόταν η ιδέα της Ανεξαρτησίας, ενώ μία εκ των οποίων ήταν η συνωμοσία του Κερέταρο. Σ’ αυτήν συμμετείχαν ο Miguel Hidalgo, ένας ιερέας κριόγιο (οι κριόγιος ήταν τα παιδιά των Ισπανών που γεννήθηκαν στη Νέα Ισπανία) (-ο οποίος αργότερα θα παρέμενε γνωστός στην Ιστορία ως «Ο Πατέρας του Έθνους») και μια ομάδα κριόγιος, που ήταν επηρεασμένοι από τις ιδέες του Γαλλικού Διαφωτισμού.

Αφού τους καταδώσαν, ο Miguel Hidalgo αποφάσισε να καλέσει τους κατοίκους της ενορίας του στα όπλα, την αυγή τις 16ης Σεπτεμβρίου 1810. Κατάφερε γρήγορα να επεκτείνει τον στρατό των εξεγερμένων του, που διοικούνταν από νεαρούς στρατιώτες κριόγιος, μέχρι που τα στρατεύματα του έφτασαν τους 80.000 σε αριθμό. Αφού κήρυξε την κατάργηση της δουλείας και πέτυχε κάποιες λαμπρές νίκες, τελικά συνελήφθη και εκτελέστηκε, μαζί με τους κύριους ηγέτες των ανταρτών, τον Ιούλιο του 1811. Παρά τον θάνατό του, οι μάχες συνεχίστηκαν. Άλλοι ηγέτες αντάρτες ακολούθησαν καθ’όλη τη διάρκεια εκείνου του αγώνα, με μία από τις εξέχουσες φιγούρες έναν άλλον ιερέα: τον José María Morelos y Pavón.

Σε αντίθεση με τον «Πατέρα του Έθνους», ο Morelos ήταν μιγάς (μείξη ιθαγενούς και ευρωπαϊκής φυλής) και από φτωχή οικογένεια, αλλά είχε κοινά στοιχεία με τον Hidalgo τόσο πως ήταν κληρικός, όσο και ότι είχε φιλελεύθερες ιδέες και βαθιά επιθυμία για δικαιοσύνη. Μετά το θάνατο των πρώτων ανταρτών ηγετών, ηγήθηκε του αγώνα της ανεξαρτησίας, ξεχωρίζοντας για τις στρατιωτικές του ικανότητες. Προχωρώντας στα νότια εδάφη, το Σεπτέμβριο του 1813 έφτασε στην πόλη Chilpancingo, όπου συγκρότησε το πρώτο Συνέδριο του μεξικανικού έθνους. Εκεί παρουσίασε το έγγραφο «Αισθήματα του Έθνους», πρόδρομος για το πρώτο Σύνταγμα του Μεξικού, το οποίο θα εγκριθεί από το Συμβούλιο στο Apatzingán τον Οκτώβριο του 1814 και το οποίο καθιέρωσε αρχές όπως η ισότητα ενώπιον του νόμου, ο καταμερισμός των εξουσιών και το τεκμήριο της αθωότητας.

Η άφιξη ενισχύσεων για το βασιλικό στρατό και η διαίρεση μεταξύ των ίδιων των εξεγερμένων εξασθένησαν το κίνημα. Ο Morelos συνελήφθη και εκτελέστηκε στις 22 Δεκεμβρίου 1815.

Η κορύφωση

Ο θάνατος του Morelos αποδιοργάνωσε τους αντάρτες. Ωστόσο, οι εστίες του αγώνα για ανεξαρτησία ήταν ακόμα αναμμένες σε διάφορα σημεία της Νέας Ισπανίας. Μετά από 11 χρόνια πολέμου που κατέστρεψαν τη χώρα, ο αρχηγός του αντάρτικου στρατού, ο Vicente Guerrero, και ο επικεφαλής των βασιλικών στρατευμάτων, ο κριόγιο Agustín de Iturbide, αποφάσισαν να διαπραγματευτούν με στόχο την εθνική συμφιλίωση.

Ο Iturbide πρότεινε ένα σύμφωνο που επικεντρωνόταν σε τρία σημεία ή «εγγυήσεις»: την διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Μεξικού, την αναγνώριση της καθολικής θρησκείας ως της μόνης επιτρεπόμενης, και την δήλωση της ένωσης όλων των Μεξικανών. Αυτό το «Σχέδιο της Iguala», ή «Πράξη Ανεξαρτησίας», υπογράφηκε στις 24 Φεβρουαρίου 1821. Από εκεί προκύπτει ένας ενιαίος στρατός, ο Στρατός των Τριών Εγγυήσεων (γνωστός ως «Trigarante») και μια τρίχρωμη σημαία, με πράσινο, λευκό και κόκκινο, πρόδρομος της σημερινής Εθνικής σημαίας.

Στις 27 Σεπτεμβρίου 1821, ο Στρατός των Τριών Εγγυήσεων έκανε την θριαμβευτική του είσοδο στην Πόλη του Μεξικού, πράξη που γιορτάζεται κάθε τέτοια μέρα ως η ημερομηνία της Ολοκλήρωσης της Ανεξαρτησίας.

*Θερμές ευχαριστίες στην Πρεσβεία του Μεξικού στην Αθήνα για τις πολύτιμες πληροφορίες που με άμεση ανταπόκριση και ευγένεια μας παρέθεσε.